YAPI

Becerebilirsem varlığın yapısından kısaca söz edeceğim.

Varlık, somuttan soyuta (şehâdetten gayba) düzenli bir bütündür.

Somut (şehâdet) âlem, madenler, bitkiler, hayvanlar ve insanlardan müteşekkildir. Madenler, cansız ama çook çeşitli; bitkiler, canlı ve kademe kademe; hayvanlar da öyle, her türün aralarında “geçişler” var ama evrimdeki gibi “gayesiz/amaçsız” değil.

İnsanlar da şekil/sûret bakımından “tür olarak” bir olsa da, “nitelik olarak” çook farklıdır; kimi ot, kimi at/katır (hayvan) gibi, kimi de “insan gibidir”!...

İnsanlardan bazıları da “melek gibidir.”!.

İnsanî dünyadan (şehâdet âleminden), misal ve melekût âlemine geçen çoook az insan vardır. Bu “geçişler”, insandaki hayal ve akıl (muhayyile ve düşünce) düzeyinden iman düzeyine çıkışla mümkündür; bu “geçişler” aynı zamanda tekâmüldür; tekâmül eden insanın “sağlaması”! geri dönüşle mümkündür; bu “geri dönüş”, “miraçtan dönüş” gibidir, çünkü “seçim” burada olacak, “görev” burada tamamlanacaktır. 

Şehâdet âleminden ötede, neredeyse sınırsız âlemler (misal, melekût, ceberût, âlemi ervâh/ruhlar âlemi gibi) vardır.

Bu âlemleri kuşatan bir de Rabb-ül Âlemîn var. “vesia kürsiyyüHüssemâvâti vel arz. = O’nun Kürsüsü semâvâtı ve yeri (tüm âlemleri) kuşatmıştır.” ama O, bu âlemlerle irtibatlıdır; Aristo’nun Tanrısı gibi ilk hareketi vermiş, bir kenara, dinlenmeye çekilmiş değildir; âlemlerdeki zerreden de kürreden de haberdardır. O’nun hâkimiyeti (otoritesi), düzeni çoook sağlamdır ve bu hâkimiyetini (otoritesini) melekleri (sâdık askerleri) vasıtasıyla sürdümektedir; düzenine uyanı mükafatlandıracak, uymayanı da cezalandıracaktır; bunu da sırf insan için yapacaktır. Tüm kâinatı insan için (insanı denemek için) yaratmıştır; insan dışındaki varlıklar zaten O'na otomatikman kulluk yapmaktadır.

Şeytanı merak ediyorsunuz değil mi?

Şeytan, Allah’ın Emrine uyulmadığı, O'na isyanın olduğu yerde olur; orası da insanî dünyadır; yani şeytan, insanın Allah’a isyanında var olan bişeydir, şeytan insanla çağdaştır, insanla yaşıttır; Allah, insandan bağımsız bir şeytan (kötülük) yaratmamıştır, yaratmaz da.

Kişinin ötede Allah’a itaat düzeyine göre derecesi olacaktır; cennet ve cehennem bunun için vardır, onlar da derecelidir.

Allah-u A'lem.