Kayıtlar

ÖZÜNÜ KAYBEDEN ÇAĞ

ÖZÜNÜ KAYBEDEN ÇAĞ : BALON PARADAN KÖPÜK İNSANA Modern dünya, insanlık tarihinin fiziksel olarak en büyük, hacimsel olarak en ihtişamlı ama içerik olarak en boş medeniyetini inşâ etti. Bu sistemin çalışma prensibini anlamak için fırındaki madenin saflaşma serüvenini anlatan Ra’d 17 ile niteliğin nicelik karşısındaki gücünü ortaya koyan Enfâl 65-66’yı yan yana koymak gerekir. Her iki âyet de bize aynı sarsıcı hakikati gösterir: Dışarıdan devâsâ görünen kabartılar, gerçek gücün ve değerin ölçüsü değildir; asıl olan iç yoğunluk, saflık, derinlik ve dayanıklılıktır. Ancak bugünün küresel çarkı, fırının dibindeki o az yer kaplayan saf madeni gözden düşürüp fırının üstünü kaplayan değersiz cürufu ve köpüğü “başarı” diye kutsayan bir illüzyon üzerine kuruludur. Bu illüzyonun ilk ve en somut ayağı finans dünyasında karşımıza çıkar. Bugün küresel ekonomi, üretimden ve reel değerlerden kopabilen, kredi genişlemesi, borçlanma ve spekülasyonla büyüyen devâsâ finansal hacimlerle yürütülmektedir. Dü...
Yorum Gönder
Devamı

RAHMÂN’IN KULLARI

RAHMÂN’IN KULLARI Kim bunlar?!. Nasıl yaşarlar?!. Bizi nasıl okurlar?!. Bir insanı Allah’ın kulu yapan şey nedir?!. Taşıdığı kimlik mi, söylediği söz mü, inandığını beyan etmesi mi; yoksa bütün bunların hayatındaki karşılığı mı?!. Furkân sûresinin 63. âyetinden itibaren başlayan ve 77. âyete kadar devam eden pasaj, bizi bu sorularla yüzleştiriyor. Kur’an, burada belirli bir topluluğun adını saymaktan ziyade, ibâdü-r Rahmân yani Rahmân’ın kulları diye andığı insanların niteliklerini sıralıyor. Dikkat çekici olan şu : Bu insanlar, kendilerini nasıl adlandırdıklarıyla değil, nasıl yaşadıklarıyla anlatılıyor. Allah’la ilişkileri kadar insanlarla ilişkileri, ibâdetleri kadar ahlâkları, hatalardan uzak durmaları kadar hatalarından dönebilmeleri de bu anlatının içinde yer alıyor. Öyleyse soruyu yeniden soralım : Kimdir bu Rahmân’ın kulları?!. YERYÜZÜNDE NASIL YÜRÜRLER?!. Pasaj, onların yeryüzünde tevazû ile yürüdüklerini ve cahiller kendilerine sataştığında selâm diyerek karşılık verdiklerini...
Yorum Gönder
Devamı

DARLIK NEREDE?!

DARLIK NEREDE?! İçimizdeki huzursuzluk, dünyamızı nasıl daraltıyor?! 1. İNSAN KENDİNE SIĞAMAZSA… İnsan bazen bir yere sığamaz. Bir eve, bir şehre, bir ülkeye… hatta bütün bir dünyaya!. Her şey yerli yerindeymiş gibi görünürken insanın içi daralır. Oturduğu ev aynı evdir, yaşadığı şehir aynı şehir, gökyüzü yine aynı gökyüzü… ama insanın dünyası değişmiştir. Duvarlar yaklaşmış, yollar kısalmış, nefes alacak yer kalmamıştır. Pekiî, ne olmuştur?!.  Dünya mı küçülmüştür, insan mı?!. Belki de soruyu başka türlü sormalıyız : İnsan kendi içini daralttığında, dünyası da daralmaya mı başlar?!. Fernando Pessoa, Huzursuzluğun Kitabı’nda insanın kendi içinde yaşadığı huzursuzluğu, sıkışmışlığı ve varoluşsal yalnızlığı derinlemesine anlatır. İnsan, dışarıdan bakıldığında geniş bir dünyanın içinde yaşarken içeride kendisine dar gelen bir dünyaya mahkûm olabilir. Fakat mesele burada bitmez. İnsan kendi içindeki darlıkla ne yapacaktır?!. Onu tanıyıp anlamaya mı çalışacak, yoksa bu darlığı aşmak içi...
Yorum Gönder
Devamı

ASİL & VEKİL

ASİL & VEKİL Allah’ı Kim Vekil Kılıyor?! Demokrasilerde millet asildir, milletvekilleri vekil. Bir hukuk davasında davacı veya davalı asildir; avukatlar vekildir. Asil, kendini temsil etmesi için birini vekil tayin eder. Vekile yetki verir, işini ona havale eder. Kimi zaman kendisinin yeterince bilmediği, yapamadığı veya daha iyi yapılmasını istediği bir işi vekiline bırakır. Pekiî, Allah-kul ilişkisinde durum nedir?!. Allah Vekîl’dir, ne demektir?!. Kulun Allah’ı Vekil kılması veya O’na tevekkül etmesi ne anlama gelir?!. Allah, Vekîl ise Asil değil midir?!. İşte üzerinde durmamız gereken paradoks budur. ASİL KİM, VEKİL KİM?! Beşerî ilişkilerde asil ile vekil aynı varlık kategorisindedir. İkisi de insandır. İkisi de sınırlıdır. Asil, sahip olduğu bir yetkiyi vekiline verir; vekil de kendisine verilen yetki çerçevesinde iş görür. Allah-kul ilişkisi ise böyle değildir. Allah, yaratılmışlar arasındaki bir vekil değildir. O, varlığın ve kudretin kaynağıdır. Kulun O’na yetki vermesi, O’...
Yorum Gönder
Devamı

YÛSUF’U MOTİVE EDEN NEYDİ?!

YÛSUF’U MOTİVE EDEN NEYDİ?! İmtihan bilinci, Tevhîd idraki ve Merhamet Yûsuf kıssasında insanı derinden sarsan âyetlerden biri, Yûsuf’un kendisine yıllarca acı çektiren kardeşleriyle yüzleştiği anda söylediği şu sözdür : “ Bugün size hiçbir kınama yok! Allah sizi bağışlasın. O, merhamet edenlerin en merhametlisidir.” (Yûsuf 12/92) Bu, sıradan bir affediş değildir. Çünkü Yûsuf’un karşısında kendisine bir kez kötülük etmiş insanlar yoktur. Onu kuyuya atan, ailesinden koparan, hayatının akışını değiştiren kardeşleri vardır. Ardından kölelik, iftira ve zindan gelir. Yûsuf’un yaşadıkları, yalnızca bir insanın başına gelen talihsizlikler zinciri değildir; insanın insana yapabileceklerinin de çarpıcı bir örneğidir. Öyleyse Yûsuf, bütün bunlara rağmen nasıl oluyor da kardeşlerine, “ bugün size hiçbir kınama yok!. = lâ tesrîbe aleyküm-ül yevm” diyebiliyor?! . Tesrîb/تثريب kelimesi Kur’an’da sadece burada geçer. Bu merhameti yalnızca yüksek bir ahlâkın göstergesi olarak okumak yeterli midir; yo...
Yorum Gönder
Devamı

GÖMLEK GELİNCE...

GÖMLEK GELİNCE, KİMİN GÖZÜ AÇILDI?! Yûsuf Sûresindeki Gömlek, Hakikat ve İnsanın Görmesi Üzerine Alternatif Bir Okuma Not : Bu okuma, bir yorum. Yûsuf kıssasında gömlek, sıradan bir giysi olarak başlayıp sıradan bir giysi olarak kalmaz. Yûsuf’un gömleği, kıssanın üç ayrı dönüm noktasında karşımıza çıkar. Bu gömlek her defasında başka bir olayın parçasıdır; fakat bu olayları birbirine bağlayan ortak bir mesele vardır : Hakikat ile insanın hakikat hakkındaki hükmü arasındaki mesafe. İlk gömlek, ikinci gömlek ve üçüncü gömlek… Bunları yalnızca olay örgüsünün ayrıntıları olarak mı okuyacağız, yoksa aralarında daha derin bir anlam ilişkisi de arayabilir miyiz?!. Bu yazıda ikinci yolu deneyeceğiz. Amacımız, Kur’an’ın açıkça bildirdiği olayları inkâr etmek değil; kıssanın kendi içindeki bağlantılardan hareketle, alışılmış okumanın gözden kaçırabileceği bir anlam imkânını araştırmaktır. 1. İlk Gömlek : Göz Görmekle Hakikati Görmüş Olmaz Yûsuf’un kardeşleri, Onu kuyuya bıraktıktan sonra babalar...
Yorum Gönder
Devamı

CİDDÎ VE ACIMASIZ BİR ÖZELEŞTİRİ

CİDDÎ VE ACIMASIZ BİR ÖZELEŞTİRİ  ALLAH HAYATIMIZIN NERESİNDE?! Dinimizle, İbâdetlerimizle ve Allah’la İlişkimizle Yüzleşme Bir özeleştiri yapalım ama başkalarını suçlayarak değil; kendimizden başlayarak… Başkalarının imanını tartarak değil, kendi imanımızın hayatımızdaki karşılığını sorgulayarak… Çünkü insan, başkalarının dinini eleştirirken kendi din anlayışının kusurlarını gözden kaçırabilir. Başkalarının Allah’la ilişkisini sorgularken Allah’la kendi ilişkisinin hangi sınırlar içerisine sıkıştığını fark etmeyebilir. Öyleyse kendimize şu soruyu soralım : Biz Allah’ı mı hayatımızın merkezine yerleştirdik, yoksa O’na hayatımızın belirli bölümlerinde mi yer ayırdık?!. Eğer din yalnızca namaz vakitlerinde bizimleyse, Allah da yalnızca namaz vakitlerinde bizimleymiş gibi olmuyor mu?!. Eğer din yalnızca Ramazan ayında, oruç tuttuğumuz saatlerde bizimleyse, Ramazan bittiğinde dinimizi de bayram ettirip tatile göndermiyor muyuz?!. Eğer Allah yalnızca Kâbe’de, hacc ibâdetini yerine getir...
Yorum Gönder
Devamı

YÛSUF’UN RÜYASI VE HAYATI

YÛSUF’UN RÜYASI VE HAYATI Yûsuf, henüz çocukken bir rüya gördü. On bir yıldızın, Güneş’in ve Ay’ın kendisine secde ettiğini gördü. Babasına anlattığında Ya’kub, bu rüyanın sıradan bir görüntü olmadığını anladı; oğlunu uyardı ve Rabbinin Onu seçeceğini söyledi. (Yûsuf 12/4-6) Fakat rüyayı gören Yûsuf, rüyasının nasıl gerçekleşeceğini bilmiyordu. Önünde uzanan hayatın hangi duraklardan geçeceğini, hangi imtihanlarla karşılaşacağını, neyi kaybedip neyi kazanacağını bilmiyordu. Rüyasının anlamını öğrenmek için önce hayatını yaşaması gerekiyordu. Belki de kıssanın üzerinde yeterince durmadığımız soru şudur : Yûsuf’un rüyası ile o rüyanın gerçekleşmesi arasına nasıl bir hayat girdi?!. RAB BİLİR, İNSAN YAŞAYARAK ÖĞRENİR  Rab için geçmiş ve gelecek, bizim yaşadığımız gibi birbirinden kopuk zaman dilimleri değildir. Biz olayları birbiri ardına/ardışık yaşar, geleceği bilmez, geçmişi hatırlarız. Rab ise zamanın akışı içinde bilgi edinen bir varlık değildir. Yûsuf’un geleceği de O’ndan gizli...
Yorum Gönder
Devamı