Kayıtlar

RÂBITA : BAĞDAN İHLÂSA

RÂBITA : BAĞDAN İHLÂSA Allah’a yöneliş, kulluk ve insanın iç bütünlüğü İnsan neye tutunur?. Neye dayanır?!. Kimden yardım ister?!. Bir yolda yürürken dikkatini yola mı, yolun kendisine ulaştıracağı hedefe mi yöneltir?!. Ve en önemlisi : Allah’a yöneliş, insanın hayatında nasıl bir gerçekliğe dönüşür?!. Bu sorular bizi tek tek dînî kavramların ötesine, kavramlar arasındaki ilişkiye götürüyor. Çünkü insanın Allah’la ilişkisi yalnızca bir ibâdetten, bir duâdan, bir sığınma talebinden veya bir bağlılık ifadesinden ibaret değildir. Bunlar birbirinden kopuk hareketler değil, aynı kulluk hayatının farklı boyutlarıdır. Bu yazıda peşine düştüğümüz kavram RÂBITA. Fakat burada kastımız, öncelikle kelimenin sonradan kazandığı özel tasavvufî uygulama anlamı değil; bağ, irtibat, pekişme ve süreklilik düşüncesidir. Kur’an’da râbıta ismi doğrudan geçmez; aynı kökten gelen fiiller ve ribât kelimesi geçer. Âl-i İmrân 200’deki ve râbitû da bu kök ailesindendir. Dolayısıyla araştırmamızın başlangıç noktas...
Yorum Gönder
Devamı

VARLIĞIN AMACI KULLUK

VARLIĞIN AMACI : KULLUK İnsan, yalnızca yaşamak için değil, anlamlı yaşamak için de vardır. İNSAN NE İÇİN YAŞIYOR?! İnsan, sadece karın doyurmak için mi var?!. İyi bir evin veya arabanın taksitlerini ödemek için mi yaşıyor?!. Daha iyi giyinmek, daha iyi beslenmek, daha rahat bir hayat sürmek için mi bütün ömrünü tüketiyor?!. Sabah kalkıp işe gitmek, para kazanmak, faturaları ödemek, borçları kapatmak, ihtiyaçları karşılamak ve ertesi güne yeniden aynı telaşla başlamak… Pekiî, bütün bunların arasında insan ne zaman yaşayacak?!. Bazen insan, hayatını kazanmak için ömrünü harcıyor; ömrünü harcayarak kazandığı hayatı yaşamaya ise fırsat bulamıyor! Üstelik herkes çalıştığının karşılığını alabilmiş de değil. Kimi bütün gün çalıştığı hâlde geçinemiyor, kimi çalışacak iş bulamıyor, kimi de ömrünü çalışarak geçirdiği hâlde insanca yaşayabileceği koşullara ulaşamıyor. İşte burada yalnızca bireyin değil, içinde yaşadığı düzenin de sorgulanması gerekiyor. İnsanın önündeki imkânları, ücretleri, eği...
Yorum Gönder
Devamı

MODERN KARUNLAŞMA = KÖRLEŞME

MODERN KARUNLAŞMA = KÖRLEŞME Emeğini Görmek, Nimeti ve Vefâyı Unutmak Modern insanın kendisiyle ilgili kurduğu en güçlü cümlelerden biri şudur : “Ben okudum, ben çalıştım, ben çabaladım; bütün bunları kendi emeğimle kazandım!.” İlk bakışta bu cümlede yanlış bir şey yoktur. İnsan gerçekten okumuş, çalışmış, yorulmuş, risk almış ve emek vermiş olabilir. Gayretinin karşılığını elde etmiş de olabilir. Kur’an'ın insanı sorumluluk sahibi bir özne olarak ele alan yaklaşımı karşısında, insanın emeğini ve iradesini inkâr etmenin de bir anlamı yoktur. Öyleyse sorun nerede?!. Sorun, insanın çalıştığını söylemesinde değil; çalışmasını mümkün kılan şartları görmezden gelmesinde, emeğinin kaynağını kendisinden bilmesinde ve kazandıklarını kendi üstünlüğünün delili saymasındadır. İşte modern Karunlaşma, tam da burada başlar. Karunlaşma yalnızca servet sahibi olmak değildir. İnsanın sahip olduklarından hareketle kendisini bağımsız bir kaynak, başkalarından üstün bir varlık ve giderek hesap vermek ...
Yorum Gönder
Devamı

ÖZÜNÜ KAYBEDEN ÇAĞ

ÖZÜNÜ KAYBEDEN ÇAĞ : BALON PARADAN KÖPÜK İNSANA Modern dünya, insanlık tarihinin fiziksel olarak en büyük, hacimsel olarak en ihtişamlı ama içerik olarak en boş medeniyetini inşâ etti. Bu sistemin çalışma prensibini anlamak için fırındaki madenin saflaşma serüvenini anlatan Ra’d 17 ile niteliğin nicelik karşısındaki gücünü ortaya koyan Enfâl 65-66’yı yan yana koymak gerekir. Her iki âyet de bize aynı sarsıcı hakikati gösterir: Dışarıdan devâsâ görünen kabartılar, gerçek gücün ve değerin ölçüsü değildir; asıl olan iç yoğunluk, saflık, derinlik ve dayanıklılıktır. Ancak bugünün küresel çarkı, fırının dibindeki o az yer kaplayan saf madeni gözden düşürüp fırının üstünü kaplayan değersiz cürufu ve köpüğü “başarı” diye kutsayan bir illüzyon üzerine kuruludur. Bu illüzyonun ilk ve en somut ayağı finans dünyasında karşımıza çıkar. Bugün küresel ekonomi, üretimden ve reel değerlerden kopabilen, kredi genişlemesi, borçlanma ve spekülasyonla büyüyen devâsâ finansal hacimlerle yürütülmektedir. Dü...
Yorum Gönder
Devamı

RAHMÂN’IN KULLARI

RAHMÂN’IN KULLARI Kim bunlar?!. Nasıl yaşarlar?!. Bizi nasıl okurlar?!. Bir insanı Allah’ın kulu yapan şey nedir?!. Taşıdığı kimlik mi, söylediği söz mü, inandığını beyan etmesi mi; yoksa bütün bunların hayatındaki karşılığı mı?!. Furkân sûresinin 63. âyetinden itibaren başlayan ve 77. âyete kadar devam eden pasaj, bizi bu sorularla yüzleştiriyor. Kur’an, burada belirli bir topluluğun adını saymaktan ziyade, ibâdü-r Rahmân yani Rahmân’ın kulları diye andığı insanların niteliklerini sıralıyor. Dikkat çekici olan şu : Bu insanlar, kendilerini nasıl adlandırdıklarıyla değil, nasıl yaşadıklarıyla anlatılıyor. Allah’la ilişkileri kadar insanlarla ilişkileri, ibâdetleri kadar ahlâkları, hatalardan uzak durmaları kadar hatalarından dönebilmeleri de bu anlatının içinde yer alıyor. Öyleyse soruyu yeniden soralım : Kimdir bu Rahmân’ın kulları?!. YERYÜZÜNDE NASIL YÜRÜRLER?!. Pasaj, onların yeryüzünde tevazû ile yürüdüklerini ve cahiller kendilerine sataştığında selâm diyerek karşılık verdiklerini...
Yorum Gönder
Devamı

DARLIK NEREDE?!

DARLIK NEREDE?! İçimizdeki huzursuzluk, dünyamızı nasıl daraltıyor?! 1. İNSAN KENDİNE SIĞAMAZSA… İnsan bazen bir yere sığamaz. Bir eve, bir şehre, bir ülkeye… hatta bütün bir dünyaya!. Her şey yerli yerindeymiş gibi görünürken insanın içi daralır. Oturduğu ev aynı evdir, yaşadığı şehir aynı şehir, gökyüzü yine aynı gökyüzü… ama insanın dünyası değişmiştir. Duvarlar yaklaşmış, yollar kısalmış, nefes alacak yer kalmamıştır. Pekiî, ne olmuştur?!.  Dünya mı küçülmüştür, insan mı?!. Belki de soruyu başka türlü sormalıyız : İnsan kendi içini daralttığında, dünyası da daralmaya mı başlar?!. Fernando Pessoa, Huzursuzluğun Kitabı’nda insanın kendi içinde yaşadığı huzursuzluğu, sıkışmışlığı ve varoluşsal yalnızlığı derinlemesine anlatır. İnsan, dışarıdan bakıldığında geniş bir dünyanın içinde yaşarken içeride kendisine dar gelen bir dünyaya mahkûm olabilir. Fakat mesele burada bitmez. İnsan kendi içindeki darlıkla ne yapacaktır?!. Onu tanıyıp anlamaya mı çalışacak, yoksa bu darlığı aşmak içi...
Yorum Gönder
Devamı

ASİL & VEKİL

ASİL & VEKİL Allah’ı Kim Vekil Kılıyor?! Demokrasilerde millet asildir, milletvekilleri vekil. Bir hukuk davasında davacı veya davalı asildir; avukatlar vekildir. Asil, kendini temsil etmesi için birini vekil tayin eder. Vekile yetki verir, işini ona havale eder. Kimi zaman kendisinin yeterince bilmediği, yapamadığı veya daha iyi yapılmasını istediği bir işi vekiline bırakır. Pekiî, Allah-kul ilişkisinde durum nedir?!. Allah Vekîl’dir, ne demektir?!. Kulun Allah’ı Vekil kılması veya O’na tevekkül etmesi ne anlama gelir?!. Allah, Vekîl ise Asil değil midir?!. İşte üzerinde durmamız gereken paradoks budur. ASİL KİM, VEKİL KİM?! Beşerî ilişkilerde asil ile vekil aynı varlık kategorisindedir. İkisi de insandır. İkisi de sınırlıdır. Asil, sahip olduğu bir yetkiyi vekiline verir; vekil de kendisine verilen yetki çerçevesinde iş görür. Allah-kul ilişkisi ise böyle değildir. Allah, yaratılmışlar arasındaki bir vekil değildir. O, varlığın ve kudretin kaynağıdır. Kulun O’na yetki vermesi, O’...
Yorum Gönder
Devamı

YÛSUF’U MOTİVE EDEN NEYDİ?!

YÛSUF’U MOTİVE EDEN NEYDİ?! İmtihan bilinci, Tevhîd idraki ve Merhamet Yûsuf kıssasında insanı derinden sarsan âyetlerden biri, Yûsuf’un kendisine yıllarca acı çektiren kardeşleriyle yüzleştiği anda söylediği şu sözdür : “ Bugün size hiçbir kınama yok! Allah sizi bağışlasın. O, merhamet edenlerin en merhametlisidir.” (Yûsuf 12/92) Bu, sıradan bir affediş değildir. Çünkü Yûsuf’un karşısında kendisine bir kez kötülük etmiş insanlar yoktur. Onu kuyuya atan, ailesinden koparan, hayatının akışını değiştiren kardeşleri vardır. Ardından kölelik, iftira ve zindan gelir. Yûsuf’un yaşadıkları, yalnızca bir insanın başına gelen talihsizlikler zinciri değildir; insanın insana yapabileceklerinin de çarpıcı bir örneğidir. Öyleyse Yûsuf, bütün bunlara rağmen nasıl oluyor da kardeşlerine, “ bugün size hiçbir kınama yok!. = lâ tesrîbe aleyküm-ül yevm” diyebiliyor?! . Tesrîb/تثريب kelimesi Kur’an’da sadece burada geçer. Bu merhameti yalnızca yüksek bir ahlâkın göstergesi olarak okumak yeterli midir; yo...
Yorum Gönder
Devamı