BENİN BENLİĞİ VE DEĞİŞKENLİĞİ MESELESİ
Benin Benliği ve Değişkenliği Meselesi Giriş İnsan hakkında yapılan en temel hata, onu ya tamamen sabit bir özneye indirgemek ya da tamamen değişken psikolojik hâllerden ibaret saymaktır. İlk yaklaşım insanı katılaştırır, ikinci yaklaşım ise dağıtır. Oysa insan, bu iki uçtan birine sıkıştırılamaz. İnsan hem sürekliliği olan bir “ben”dir hem de sürekli değişen hâllerin içinden geçen bir varlıktır. Bu metin, bu ikili yapıyı netleştirmeyi amaçlar : Benin benliği ve benin değişkenliği. 1. Benlik : Sorumluluğun Taşıyıcısı “Ben” dediğimiz şey, öncelikle bir özne birliğidir. Bu birlik olmadan sorumluluk anlamını kaybeder, ahlâk çöker, hesap fikri imkânsızlaşır. Çünkü “ben yaptım” ifadesi, dağılmış bir çokluğa değil, birleşik bir özneye dayanır. Bu özne, dün eyleyen, bugün hatırlayan, yarın sonuçla yüzleşen aynı “ben” olarak kabul edilir. Bu birlik, psikolojik sabitlik değil, ahlâkî sürekliliktir. 2. Değişkenlik : Psikolojik Akış İnsan aynı zamanda sürekli değişen bir varlıktır. • Duygular değ...