MUTTASIL&MUNFASIL

Bitişik ve Ayrı. Bütün ve Parça. İnsanın kendi ayrı, ama insanlığı bitişiktir. Zaman, muttasıldır ama onu insan ayırır/böler, ‘dün, şimdi ve yarın’ der. Akıl, yukarda muttasıldır; aşağı inildikçe bölünür. Her bir insan kendinde ayrı bir aklın olduğunu zanneder ve kendi aklına güvenir; oysa kendi aklı bir “bağdır” (akl, Arapça bağ demektir); insan o akılla (kendi aklıyla) “küllî aklın” bağını kurabilse, aklı bölmez ve bu ayrılığın acısını çok fazla görmez, hissetmez.

Ayrılık acısı zordur.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

MÂÛN NE DİYOR?!.

“Yazıklar olsun o namaz kılanlara; ki onlar namazlarından gâfildirler.” (107/4-5.) Sûrede eleştirilen, namazın kendisi değil, namaz ile hayat arasındaki kopukluktur. Namazda : “Yalnız Sana kulluk ederim” (= iyyâke na‘budu); namazdan sonra : Allah’a isyan eden otoritelere, arzulara, korkulara itaat; namazı ve dini şekilsel olarak doğru, ama istikâmet ve öz/ruh olarak yalanlamış olmaktır. Bu okuma, Mâûn sûresinin ahlâkî ve toplumsal bağlamıyla birebir örtüşür. Yetimi itip kakma, Yoksulu gözetmeme, Gösteriş, Bu, din/ibadet ile hayat arasındaki yarılmadır. Namazlarından gâfildirler, ne demek?!. Bu ifade klasik olarak üç şekilde okunur : Namazın vakitlerini umursamıyorlar. Namazın ruhunu/şuurunu kaybetmişler. Namazın gereğini, gerektiği gibi hayata taşımıyorlar. Namaz kılanların çoğu, 1. maddeye duyarlı ama 2. ve 3. maddeyi ıskalıyor. = Namazda : Yâ Rabbî yalnız Sana kulluk (= itaat) ederim diyor, namaz bitince (normal hayatta) Allah’a isyan edenlere itaat ediyor. Namaz, itaatin merkezini i...
Devamı

KİP

Kip : Fiillerin zamana göre kullanımı. Felsefede kip, değişkenlik durumu. Vardı. Varmış. Var. Var olacak... gibi. Geçmiş. Şimdiki ve Gelecek zaman. Mış, masal formu. Bir varmış, bir yokmuş gibi. Bir zamanlar bir kral varmış; Kârun gibi bir zengin; Sokrat gibi bir âlim varmış...  Şimdi nerelerdelermiş?!. Onların da, bizim gibi, bir zamanlar bir “şimdileri” vardı. Biz de, gün gelecek “masal”! olacağız; bize de birileri “varmış” diyecek... zaman hepimizi tarih sahnesine çekecek. Sonra ne olacak?!. Kimilerine göre bişey olmayacak; kimilerine göre de herkes tekrar dirilecek ve yaptıklarından tek tek hesaba çekilecek. ... Şimdi bu hayat bize bir masal gibi = mış gibi (= oyun-oynaşmış gibi) geliyor; hayatı ciddiye almıyoruz, onu bir fırsat olarak değerlendirmiyoruz; 'ölüm, sonumuz olacak, bu hayatın keyfini çıkaralım', diyoruz.  Hayatı masal gibi görsek de, her masal mutlu sonla bitmiyor. Esasında hiçbir masal bitmiyor; çünkü zaman durmuyor, geçmişten geleceğe sürekli akıyor. Dün var...
Devamı

HAYATIN GAYESİ

Hayatın Gayesi İnsan, hayatın gayesini bilmeden hayatını doğru yaşayamaz. Çünkü insan, niçin yaşadığını bilmeden nasıl yaşayacağını da bilemez. İnsan ömrü, çağlara ve coğrafyalara göre değişse de dünya hayatı bütünüyle düşünüldüğünde oldukça kısadır. Kabaca bakıldığında bunun ilk çeyreği hazırlık, orta yarısı üretim ve çalışma, son çeyreği ise muhasebe ve vedadır. Hayatın istikameti, büyük ölçüde bu çalışma döneminde belirlenir. İnsan neyin peşinden koşacağını, ömrünü neye adayacağını ve emeğini ne uğruna harcayacağını bu yıllarda seçer. Bugün insanların büyük çoğunluğu daha iyi bir ev, daha iyi bir araba, daha yüksek bir gelir ve daha konforlu bir hayat için çalışmaktadır. Daha geniş bir kesim ise sadece kendisinin ve ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için emek vermektedir. Bunların hiçbiri yanlış değildir. Çünkü insanın yemesi, içmesi, barınması ve çalışması hayatın tabii gerekleridir. Fakat asıl soru şudur : İnsan bunun/bunlar için mi yaratılmıştır?!. İnsanlığın içine dü...
Devamı