HARAM

Haram : Allah’ın “kesinlikle” yasakladığı, yapmayın!, dediği şeyler. Bu konuda tek otorite Allah’tır. Çünkü Allah, âlemlerin Rabbidir; Rab, bizleri haramlarla terbiye eder.

Haram olmayan şeyler, helâldir. Haramın müteradifi (= eş anlamlısı), mahrem = haram kılınmış; karşıtı, nâmahrem. Mahrem ve nâmahrem, genelde evlilik için kullanılır; mahrem, mahrum bırakılmış, yasaklanmış; nâmahrem, mahrumiyeti kaldırılmış, serbest bırakılmış.

Kâbe, Mescid-i Haram (bölgesidir); orada istenilen her şey serbestçe yapılamaz.

...

Neyin helâl, neyin haram olduğuna (klasik) fıkıh (= fakihler) karar verir. Fıkhın (= fakihlerin) her dediğinde, ‘avam için’ bir kesinlik vardır; ‘havas’, bu kesinliği esnetebilir. 

Havas olmak için, Allah’a yakınlık şarttır. Havas, bu yakınlığı ve haramlardaki esnekliği ifşâ/açık etmez, edemez. Bu, “çook özel bir ilişki, çook özel” durumdur.

Allah, Kendisine yakın kullarına “özel” bir yakınlık gösterir; onlar için bazı yasakları kaldırır. Allah, ‘sırrını’! herkese açmaz!. Yanlış anlaşılmasın, Allah’a hiçbir şey, yasak ve sır değildir, O’na her şey ve herkes, apaçık aşikârdır; çünkü her şeyin ve herkesin Rabbi O’dur. Ama, her şey, herkese apaçık aşikâr değildir; O, “âlîmün bizât-is sudûrdur.” Kişi, O’na yak/ın/laştıkça, önceden bilmediğini daha iyi bilir; haramların neden = niçin haram olduğunu/kılındığını daha iyi anlar hâle gelir.

...

İsrailoğullarına tüm tırnaklı hayvanların iç yağları haram kılınmıştı (4/146.); bize ise serbest = helâl. Bize haram olanlar, ölüme yol açan bir açlık (= ciddî bir zaruret) söz konusu ise “helâl”!. (Bknz. 5/3. 6/119.)

...

Haramın neden haram olduğunu, şeytanın neden var olduğunu (= yaratıldığını), vb. hususları herkes anlayamaz; 'imtihan için', der, işin içinden çıkar/sıyrılır; fıkıh da avam için böyle söyler. İşin künhüne havas (= Allah’a yakın olanlar) varır. = Allah onlara herkese vermediği “sırlarını”! verir, ama bu, adı üstünde sırdır, (o) kişi ile Allah arasındadır, üçüncü kişilerle paylaşılamaz.

Not : Bu yazı, biraz “gözü kara ve sınırda”! bir yazı oldu, sınırı aştıysam Rabbim affetsin.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

MÂÛN NE DİYOR?!.

“Yazıklar olsun o namaz kılanlara; ki onlar namazlarından gâfildirler.” (107/4-5.) Sûrede eleştirilen, namazın kendisi değil, namaz ile hayat arasındaki kopukluktur. Namazda : “Yalnız Sana kulluk ederim” (= iyyâke na‘budu); namazdan sonra : Allah’a isyan eden otoritelere, arzulara, korkulara itaat; namazı ve dini şekilsel olarak doğru, ama istikâmet ve öz/ruh olarak yalanlamış olmaktır. Bu okuma, Mâûn sûresinin ahlâkî ve toplumsal bağlamıyla birebir örtüşür. Yetimi itip kakma, Yoksulu gözetmeme, Gösteriş, Bu, din/ibadet ile hayat arasındaki yarılmadır. Namazlarından gâfildirler, ne demek?!. Bu ifade klasik olarak üç şekilde okunur : Namazın vakitlerini umursamıyorlar. Namazın ruhunu/şuurunu kaybetmişler. Namazın gereğini, gerektiği gibi hayata taşımıyorlar. Namaz kılanların çoğu, 1. maddeye duyarlı ama 2. ve 3. maddeyi ıskalıyor. = Namazda : Yâ Rabbî yalnız Sana kulluk (= itaat) ederim diyor, namaz bitince (normal hayatta) Allah’a isyan edenlere itaat ediyor. Namaz, itaatin merkezini i...
Devamı

İMAN - AMEL İLİŞKİSİ

Vita Activa - Vita Contemplativa. Amel-Eylem Yaşamı - Düşünce Yaşamı. Pratik Yaşam - Teorik Yaşam. Esasında bu iki yaşam (= iman ile amel), birbirinden ayrıl/a/maz. Bu, ruh ile beden gibidir. İman, ameli; amel, imanı tamamlar. İman, amelin özü/çekirdeği; amel, imanın meyvesidir. Öz (= iman), “çürük” olursa; meyve (= amel) “bozuk” olur. Meyvenin tadı (= lezzeti), özden, özün gücünden (= imandan) gelir. Ruhu, bedenden (= bedeni, ruhtan) ayırırsak, “ölüm” gerçekleşir. Bedenin her eylemi, ruhun emri/eseridir. Ruhta, akıl (= düşünce), arzu/istek ve irade yüklüdür. Elma/nın özü (= çekirdeği), elma olmayı ister. Düşünce (= fikir) adamı ve eylem (= aksiyon) adamı kategorileri, insandaki iman (= düşünce) ile ameli (= eylemi) birbirinden ayırmanın = insanı ikiye bölmenin sonucudur. Bu, düşünce (= fikir) adamında eylemi; eylem (= aksiyon) adamında düşünceyi yok var saymaktır. Bu, bu çağın “uzmanlık hastalığının” bir ürünüdür. Eylem, eylem için yapılmaz; eylemin (= amelin) bir amacı/ereği olmalıdı...
Devamı

KİP

Kip : Fiillerin zamana göre kullanımı. Felsefede kip, değişkenlik durumu. Vardı. Varmış. Var. Var olacak... gibi. Geçmiş. Şimdiki ve Gelecek zaman. Mış, masal formu. Bir varmış, bir yokmuş gibi. Bir zamanlar bir kral varmış; Kârun gibi bir zengin; Sokrat gibi bir âlim varmış...  Şimdi nerelerdelermiş?!. Onların da, bizim gibi, bir zamanlar bir “şimdileri” vardı. Biz de, gün gelecek “masal”! olacağız; bize de birileri “varmış” diyecek... zaman hepimizi tarih sahnesine çekecek. Sonra ne olacak?!. Kimilerine göre bişey olmayacak; kimilerine göre de herkes tekrar dirilecek ve yaptıklarından tek tek hesaba çekilecek. ... Şimdi bu hayat bize bir masal gibi = mış gibi (= oyun-oynaşmış gibi) geliyor; hayatı ciddiye almıyoruz, onu bir fırsat olarak değerlendirmiyoruz; 'ölüm, sonumuz olacak, bu hayatın keyfini çıkaralım', diyoruz.  Hayatı masal gibi görsek de, her masal mutlu sonla bitmiyor. Esasında hiçbir masal bitmiyor; çünkü zaman durmuyor, geçmişten geleceğe sürekli akıyor. Dün var...
Devamı