MATEMATİKLEŞTİRME

İngilizcesi, mathematization. Matematik, kabaca aritmetik ve geometridir. Aritmetik, sayı; geometri, şekildir.

Modern bilim anlayışına göre bilim, matematiktir. 

Neden?!.

Çünkü bilim, varlıkları ölçer; ölçmek için de önce biçer, parçalara ayırır. 

Varlıkları dedim; varlıkların matematikteki (ve bilgisayar dilindeki) ifadesine, var oldukları için, 1 (= bir) dersek :

• Bir, büyük 1 (= bir); buna, büyük (= bütün, tam) varlık,

• Bir de, çook sayıda küçük 1’ler (= birler) var. Bunlar, o büyük (= bütün, tam) varlığın içindeki küçük 1’ler (= birler).

Matematiksel olarak buraya (= büyük 1’den küçük 1’lere) nasıl ulaşırız?!.

Bu konuda limit bize yardım eder. Şöyle : Önce, o büyük (= bütün, tam) varlığı (= 1’i), ikiye; çıkan rakamı (= sayıyı) tekrar ikiye, veya 1’i 4’e; çıkan rakamı (sayıyı) tekrar ikiye veya 1’i 8’e; 16’ya; 32’ye; 64’e; ... = 1/2; 1/4; 1/8; 1/16; 1/32; 1/64; ... bölersek, sonsuz sayıda varlığa ulaşırız, AMA aslâ sıfıra (= 0) ulaşamayız!.

Büyük 1’e, kâinat (= âlem, evren) dersek; bu kâinatın (= âlemin, evrenin) içinde biz de oluruz, bulunuruz. Biliyoruz ki bilim, bizim yaptığımız bişeydir (= bi iştir, bi etkinliktir.) Bilim yaparken bizler, nesneler üzerinde çalışan birer özneleriz.

Bilim, nesnellik (= objektivite) peşindedir. Ama, öznellik (= biz = subjektivite) olmadan, nesnellik (= objektivite) olmaz, olmuyor. Ve, bilim yapan özne (= bilim adamı), o büyük 1’e aslâ ulaşamıyor; hep küçük 1’ler üzerinde çalışıyor. Küçük 1’ler üzerinde çalışırken, diğer sonsuz sayıdaki küçük 1’lerle, üzerinde çalıştığı küçük 1’in ilişkisini de tam kuramıyor = inter-disipliner olamıyor. Ama, matematik bilgisine güvenerek (= matematik tabanlı düşündüğünü iddia ederek) benim çıkarımlarım (= vardığım sonuçlar) “kesin”!, diyor...

Soruyorum. Matematikçiler 0 (= sıfır)’dan 1 (bir)’e veya tersine 1 (bir)’den 0 (= sıfır)’a  nasıl geçiyorlar?!. Bu soru, aynı zamanda şöyle de bir soru : yokluktan varlığa; varlıktan yokluğa nasıl geçiyorlar?!.

Bilim, ölçümse; ölçülenler, ya geometrik (= şekilsel) olarak küçük-büyük şeklinde, ya da aritmetik olarak (= adet ve ağırlık = az-çok-fazla, ağır-hafif şeklinde) ölçülür. Ama, ne geometride ne de aritmetikte “tam tamlık, tam ölçüm” yoktur; 0 ile 1; 1 ile 2 arasında sonsuz sayıda sayı vardır; 0’dan 1’e; 1’den 2’ye geçmek, “yüksekten atlama veya yüksekten sıçrama”! yapmaktır. Geometride de benzer bir durum vardır. Geometri, uzamdır; geometri, geometrik (= şekli olan) varlıkların uzayda işgal ettikleri yerdir (= extend); ve uzayda sonsuz sayıda ve sonsuz boyutta varlık vardır.

Benim iddiam; matematiksel kesinlik, bir genellemedir; dolayısıyla matematiğe dayalı bilim de bir genellemedir; genelleme de subjektivite içerir. Çünkü bilim, büyük 1’e ulaşamadığı gibi, küçük 1’leri de, küçük 1’lerin birbirleri ile olan çoklu, çok katmanlı (= monifold) ilişkilerini de tam olarak (= mükemmelen) bilemez. 

En kesin bilimin matematik olduğu söylenir, ama bence, matematikte de kesinlik yoktur. 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

MÂÛN NE DİYOR?!.

“Yazıklar olsun o namaz kılanlara; ki onlar namazlarından gâfildirler.” (107/4-5.) Sûrede eleştirilen, namazın kendisi değil, namaz ile hayat arasındaki kopukluktur. Namazda : “Yalnız Sana kulluk ederim” (= iyyâke na‘budu); namazdan sonra : Allah’a isyan eden otoritelere, arzulara, korkulara itaat; namazı ve dini şekilsel olarak doğru, ama istikâmet ve öz/ruh olarak yalanlamış olmaktır. Bu okuma, Mâûn sûresinin ahlâkî ve toplumsal bağlamıyla birebir örtüşür. Yetimi itip kakma, Yoksulu gözetmeme, Gösteriş, Bu, din/ibadet ile hayat arasındaki yarılmadır. Namazlarından gâfildirler, ne demek?!. Bu ifade klasik olarak üç şekilde okunur : Namazın vakitlerini umursamıyorlar. Namazın ruhunu/şuurunu kaybetmişler. Namazın gereğini, gerektiği gibi hayata taşımıyorlar. Namaz kılanların çoğu, 1. maddeye duyarlı ama 2. ve 3. maddeyi ıskalıyor. = Namazda : Yâ Rabbî yalnız Sana kulluk (= itaat) ederim diyor, namaz bitince (normal hayatta) Allah’a isyan edenlere itaat ediyor. Namaz, itaatin merkezini i...
Devamı

İMAN - AMEL İLİŞKİSİ

Vita Activa - Vita Contemplativa. Amel-Eylem Yaşamı - Düşünce Yaşamı. Pratik Yaşam - Teorik Yaşam. Esasında bu iki yaşam (= iman ile amel), birbirinden ayrıl/a/maz. Bu, ruh ile beden gibidir. İman, ameli; amel, imanı tamamlar. İman, amelin özü/çekirdeği; amel, imanın meyvesidir. Öz (= iman), “çürük” olursa; meyve (= amel) “bozuk” olur. Meyvenin tadı (= lezzeti), özden, özün gücünden (= imandan) gelir. Ruhu, bedenden (= bedeni, ruhtan) ayırırsak, “ölüm” gerçekleşir. Bedenin her eylemi, ruhun emri/eseridir. Ruhta, akıl (= düşünce), arzu/istek ve irade yüklüdür. Elma/nın özü (= çekirdeği), elma olmayı ister. Düşünce (= fikir) adamı ve eylem (= aksiyon) adamı kategorileri, insandaki iman (= düşünce) ile ameli (= eylemi) birbirinden ayırmanın = insanı ikiye bölmenin sonucudur. Bu, düşünce (= fikir) adamında eylemi; eylem (= aksiyon) adamında düşünceyi yok var saymaktır. Bu, bu çağın “uzmanlık hastalığının” bir ürünüdür. Eylem, eylem için yapılmaz; eylemin (= amelin) bir amacı/ereği olmalıdı...
Devamı

KİP

Kip : Fiillerin zamana göre kullanımı. Felsefede kip, değişkenlik durumu. Vardı. Varmış. Var. Var olacak... gibi. Geçmiş. Şimdiki ve Gelecek zaman. Mış, masal formu. Bir varmış, bir yokmuş gibi. Bir zamanlar bir kral varmış; Kârun gibi bir zengin; Sokrat gibi bir âlim varmış...  Şimdi nerelerdelermiş?!. Onların da, bizim gibi, bir zamanlar bir “şimdileri” vardı. Biz de, gün gelecek “masal”! olacağız; bize de birileri “varmış” diyecek... zaman hepimizi tarih sahnesine çekecek. Sonra ne olacak?!. Kimilerine göre bişey olmayacak; kimilerine göre de herkes tekrar dirilecek ve yaptıklarından tek tek hesaba çekilecek. ... Şimdi bu hayat bize bir masal gibi = mış gibi (= oyun-oynaşmış gibi) geliyor; hayatı ciddiye almıyoruz, onu bir fırsat olarak değerlendirmiyoruz; 'ölüm, sonumuz olacak, bu hayatın keyfini çıkaralım', diyoruz.  Hayatı masal gibi görsek de, her masal mutlu sonla bitmiyor. Esasında hiçbir masal bitmiyor; çünkü zaman durmuyor, geçmişten geleceğe sürekli akıyor. Dün var...
Devamı