KEVSER SÛRESİ

Kevser Sûresi Özelinde Kur’an’ı Çağa Taşımak : Biyolojik, Metafizik ve Sosyolojik Perspektif. Dinamik Okuma.

1. Kevser’in Doğası

Kevser, salt cennet nimeti veya cennetteki bir havuz değildir; Efendimize Rabbinin verdiği manevi yücelik ve şereftir.

Aforizma : “Kevser, davaya sadakat ve fedakârlığın manevi izdüşümüdür.”

Biyolojik olarak Efendimizin erkek evlâtları vefat etmiş, toplum gözünde soyunun kesildiği düşünülüyordu, onlara göre ebterdi.

Bu, sûrenin tarihî nüzûl sebebini oluşturur.

Metafizik olarak gerçek soy, ma’nevi ve ontolojiktir. Kevser, Efendimizin mesajı, bunun için yaptığı fedakârlık ve davaya sadâkatidir. O, o toplumun gözünde “ebter” olarak nitelense de hakikatte şânı/soyu yücedir ve soyu devam eder.

Aforizma : “Biyolojik eksiklik, görünürde kayıp; ontolojik soy Kevser ile daimdir.”

2. Şe’n, Şân ve Şeneân

Şe’n (شَأْنٍ) = Tarafsız sahne, İlâhın işi. (Bknz. 55/29.) İnsanın niyet ve davranışı bu sahneyi şekillendirir.

Fe Salli : Davaya sadâkat. Henüz namaz farz değil.

Ve-nhar : Fedakârlık. Kurban da emredilmemiş. Müslümanlar perişan, fakir.

Şân (شَانِئَكَ/ شان) : Salli’nin ve nahr’ın sonucundaki hâl.

Şeneân (شَنَـَٔانُ) : Kin, nefret, düşmanlık. (Bknz. 5/2 ve 5.) Bunun sonucu da metafizik ve sosyolojik kayıp.

Aforizma : “Şe’n Senin sahnen, şân Senin yüceliğin; şeneân ise düşmanlığın veya düşmanının kinidir.”

“İnne şânieke hüve-l-ebter. = Ebter olanlar, Sana kin ve düşmanlık besleyenler.”

Sana kin ve nefret besleyenler, görünürde güçlü olabilir; ama hem kendi metafizik soylarını hem de toplumsal şânlarını kaybederler, kaybedecekler; asıl ebter/soyu kesik, onlar olacak.

3. Salât ve Yeni Düzen (Alak Sûresi Bağlantısı)

Kevser’in metafizik ve sosyal mesajı, Alak Sûresinde de yankı bulur.

Alak Sûresi, salâtı engelleyenleri örnek verir; Velid b. Muğîre, Ebû Cehil, vb.; bunlar, eski bozuk düzenin temsilcileri ve ileri gelenleridir, o düzenden beslenenler.

O zaman salât, sadece ritüel bir ibâdet değil, aynı zamanda yeni bir toplumsal ve manevi düzenin sembolüdür de.

Sana kin ve düşmanlık besleyenler, işte bu salâtı engelleyenlerdir. Onların salâtı engellemeleri, toplumsal itibarlarını ve mevcut düzeni, dolayısıyla çıkarlarını kaybetme korkularından.

Aforizma : “Salât, yeni düzenin sesidir. Salâtı engelleyenler, hem kendilerini hem toplumsal konumlarını ve itibarlarını kaybetme korkusu yaşarlar.”

4. Sûrenin Ruhuna Uygun Okuma

Kevser, bağlamından koparıldığında anlaşılamaz. Tüm boyutlar bir araya geldiğinde : Biyolojik soy, ki Araplarda erkek çocukla sürer, Efendimizde kız çocuğu ile sürüyor, Efendimizin erkek evlatları ölüyor; bu, Arap kültüründe = o toplumun gözünde ebter = soyu kesik anlamına geliyor.  

Ama Efendimizin ontolojik/metafizik soyu = mesajı Kevser ile devam ediyor; bu, manevi şân.

Özet : Kevser, ontolojik ve akîdevî soyun, mesajın ve manevi şânın sürekliliğidir; Sana kin besleyenler, ki onlar Senin düşmanlarındır, ebterdir; onlar, salâtı da engellerler. “Sakın onlara itaat etme, secde et ve yaklaş!.” (96/19.) = كَلَّاۜ لَا تُطِعْهُ وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ