HACC

HACC : “ALTERNATİF”! BİR OKUMA 

Giriş : Hacc İbâdet mi, Yük mü?!.

Hacc, sadece yapılması gereken bir ibadet değil; taşınması gereken bir yüktür. Bu yük, bedeni yoran bir meşakkat olduğu kadar, kalbi yakan bir sorumluluktur. Takvâ da tam burada başlar: rahatlatan değil, rahatsız eden bir bilinç olarak.

1. Takvâ : Yük ama Mübarek Bir Yük

Takvâ, kişiye yük olur. Çünkü takvâ;

• Görüp de susmamayı,
• Bildiğiyle yaşamayı,
• Menfaatle arasına mesafe koymayı gerektirir.

Bu yük, insanı çökerten değil; insanı ayakta tutan bir yüktür. Efendimiz (s.a.v.) risâlet öncesinde bu yükü almış, olup biteni görmüş ve kalbi yanmıştır. Bu yanış, kutsal ve mübarek bir derttir.

Bu dert yoksa, takvâ da yoktur.

2. Hira : Konforun Bittiği Yer

Hira bir inziva merkezi değildir. Orası, dar, sert, ulaşılması zor bir mekândır. Orada konfor olmaz. Bu fizikî gerçek, bize şunu söyler : Takvâ, konforlu mekânlarda filizlenmez.

Efendimiz (s.a.v.) Hira’ya rahatlamak için değil, kalbinin yükünü taşıyabilmek için çıkmıştır. Takvâ, bedenin itiraz ettiği yerde konuşur.

3. Hacc ve Meşakkat : Ayrılmaz İki Hakikat

Hacc, meşakkattir. Meşakkat;

• Sabrı,
• Tevazuu,
• Tahammülü ölçer.

Meşakkat çıkarıldığında hacc kalır ama takvâ silinir. Bugün daha hacca gitmeden başlayan pazarlıklar - tek kişilik oda, lüks yemek, VIP hizmet - ibâdetin ruhunu baştan zedelemektedir.

Meşakkat kutsal değildir; ama meşakkatsiz takvâ da yoktur.

4. İbâdetin Piyasa ile İmtihanı

Piyasa ibâdeti yasaklamaz; onu dönüştürür. Hacc bugün erişilemez değil, aksine fazlasıyla erişilebilir, ama bu erişilebilirlik, ibâdeti bir deneyim paketine ve destinasyona çevirmiştir.

İbâdet sorar : Ne feda ediyorsun?!.

Piyasa sorar : Ne talep ediyorsun?!.

Bu iki dil aynı kalpte barınmaz.

Konfor kazanıyorsa, takvâ susar.

5. Hacc : Uluslararası Bir Kongredir

Hacc sadece bireysel bir ibâdet değildir. Hacc;

• Ümmetin canlı genel kurulu,
• Uluslararası bir kongredir.

Hacı, ülkesinin ve toplumunun delegesidir. İhram bireyi soyarken, toplumu sırtına yükler. Bu yüzden hacc kamusal bir ibadettir.

Delege konforla değil, sorumlulukla seçilir.

6. VIP Hacc ve Temsil Krizi

VIP hacc;

• Temasları azaltır,
• Eşitliği filtreler,
• Karşılaşmayı engeller.

Böyle bir hacc, kongre olmaktan çıkar; izole bir deneyime dönüşür. Temsil bilinci olmayan hacc, bireysel bir ritüele indirgenir.

Eskiden hacı, döndüğünde ahlâkıyla ölçü olurdu. Çünkü orada gördüğü eşitliği, burada bozmaya utanırdı.

7. Asla Dönüş Mümkün mü?!.

Asla dönüş mümkündür; evet ama topluca değil, bireysel.

Dönüş;

• Konfordan vazgeçmekle,
• "Hak ettiğim", dilini terk etmekle,
• Yük almaya razı olmakla başlar.

Hacc 'sulanmadı'!; biz o ibâdeti taşıyamaz hâle geldik.

8. Hacc : Mahşerin Provası

Hacc aynı zamanda mahşerin dünyadaki provasıdır. Haccda,

• Herkes ihramlıdır, statü yoktur.
• Herkes aynı mekânda, aynı vakitte toplanır, kaçış yoktur.
• Herkes bekler, yorulur, terler, mazeret yoktur.

Mahşerde olduğu gibi,

• Kimse kimseyi taşımaz.
• Kimse ayrıcalık satın alamaz.
• Kimse kalabalıktan kaçamaz.

Bu yüzden hacc, insana şunu öğretmelidir : Hesap günü tek başına duracaksın; burada da tek başına durmayı öğren.

Mahşer provası yaşatmayan bir hacc, ritüel olur; dönüşüm üretmez.

Son Söz : Hacc Yapıldı mı, Yaşandı mı?!.

Son soru şudur : Bu kongreden dönen hacı, ülkesinde neyi değiştirdi?!.

Eğer cevap sadece bir unvansa, hacc yapılmıştır; ama hacc yaşanmamıştır.

Takvâ merkezli hacc;

• Yük alır.
• Dertlendirir.
• Temsil eder.
• Dönüştürür.

Ancak böyle bir hacc, insanı Allah’a yaklaştırır; ve böyle bir haccı yapan, hacı olur.