İLİŞKİLER AĞI

Bi şeyin her şeyle; her şeyin bi şeyle ilişkisi. Her ânın her ânla = şu ânın geçmişle ve gelecekle ilişkisi. Dünün, bugünle; bugünün yarınla ilişkisi...

Herkesin herkesi, az ya da çok etkilemesi; ama en son (belirleyici) kararı, insanın kendisinin vermesi. Ve bu kararıyla da “büyük sistemde” yerini alması. Ve herkesin (ilk insandan son insana kadar) bu sistemde “oyuncu = aktör”! olması.

Aristo veya Sokrates hâlâ beni ve benim gibi bi çok kişiyi etkiliyor, ama son kararı yine ben veriyorum. Verdiğim kararları konuşuyor-yazıyor, davranışa dönüştürüyorum; ve bunlar da birilerini etkiliyor...

Hz. Nuh, Hz. İbrâhim, Hz. Mûsâ, Hz. İsâ ve Hz. Muhammed (aleyhimüs selâmlar) da öyle. 

Şeytan (= şeytanlaşmış insanlar) da.

Şu ân yazdığım yazı (veya davranışım), hangi etkilenmelerin sonucu, bunu ben bile bilemiyorum.

Amel defterimize kaydedilen her ânı, uzak-yakın geçmişiyle ilişkilendirsek, o ânda kimden etkilendim de, o sözü söyledim, o davranışı yaptım?!. Ve o sözüm, o davranışım kimi nasıl etkiledi, ve o kişi (kişiler) nasıl davrandı, ne söyledi veya söyleyecek, davranacak; onların davranışı, sözleri kimlere nasıl tesir etti, edecek?!...

Tüm zamanlardaki ve mekânlardaki (istisnasız) tüm sözleri ve davranışları birbirleriyle ilişkilendirsek, buna zaman yeter mi?!.

...

Allah-u A’lem, öte dünyada bu ilişkiler tastamam kurulacak, herkes yaptığının karşılığını görecek. “Boynuzsuz koyun, boynuzlu koyundan hakkını alacak.” (Tirmîzi. Kıyâme, 2. Müslim. Birr, 60.)

“Kim zerre ağırlığınca iyilik ve kötülük yapmışsa, onu görecek. (Bknz. 99/8-9.)

...

Kitâb’ın “bedâ” (بدا) dediği şey, bu olmalı. “... Hiç hesaba katmadıkları şeyler, Allah tarafından karşılarına çıkarılacaktır.” (39/47.) 

وَبَدَا لَهُمْ مِنَ اللّٰهِ مَا لَمْ يَكُونُوا يَحْتَسِبُونَ