SON SÛRE

Nâs Sûresi : İnsan, Gizli Tehdit ve Allah’a Sığınma

Nâs sûresi, insana yönelik en derin uyarılardan biridir. Sûre, insanın gözle göremediği, fark edemediği ve sinsice etki eden düşmanlar karşısında Allah’a sığınmasını öğütler. Bu düşmanlar yalnızca açık ve bilinen varlıklar değildir; çoğu zaman dost gibi görünen, niyetini gizleyen ve sinsice davranan varlıklardır. Bu varlıklar hem cinlerden hem insanlardan gelebilir. Kâfir varlıklar hem hakikati hem kendi kötülüklerini gizler; insan çoğu zaman bunları fark edemez.

Sûre, Allah’ı üç isimle anar : Rab, Melik ve İlâh. Bu sıralama tesadüf değildir; insanın üç boyutta korunması gerektiğini gösterir :

1. Rab : İnsanı terbiye eden, yetiştiren, süreç boyunca koruyan.

2. Melik : Mutlak mülkiyet sahibi, düzen ve güç alanında hâkim olan.

3. İlâh : Kalbin ve niyetin yöneldiği varlık, bağlanılan hakikat.

Bu isimler, insanı yalnızca fiziksel veya açık tehditlerden değil, gizli ve sinsice etkileyen vesveselerden de korur. Vesvese, sûrede hem isim olarak (el-vesvâs) hem de fiil olarak (yüvesvisu) geçer. İsim boyutu, tehlikenin varlığını gösterir; fiil boyutu ise tehlikenin nasıl işlediğini, kalplere sinsi bir şekilde nüfuz ettiğini ortaya koyar.

Vesvese, cinlerden ve insanlardan gelebilir. Burada önemli bir fark vardır : Cinler, henüz bilinmeyen, gizli, potansiyel etki alanı olan varlıklardır. (= Kâfir.) Bunlar hem hakikati hem kendi kötülüklerini gizlerler; insan bunları göremeyebilir.

"Mert düşman, sinsi dosttan evlâdır."

Vesvese, telkin ve manipülasyonla karşılanabilirse örnekleri de şunlar olabilir :

• Arkadaş grubu telkini. Bu, kalbi ve niyeti farkında olmadan yönlendirir.

• Lüks hayat özentisi. Bu, maddi gösteriş ve kıskançlık üzerinden sinsice etki eder.

• Sosyal medya ve YZ manipülasyonları. Sürekli norm ve değer telkini, algı operasyonları yapar.

• Kasıtlı olmayan yanlış öğrenim ve öğretim. Niyet kötü olmasa da etkisi gizli ve sinsi kesindir.

Bu bağlamda sûrenin modern mesajı şöyle okunabilir : Ey insan, senin dost bildiğin arkadaş grubu telkinleri, sosyal medya manipülasyonları, lüks hayat özentisi veya kasıtlı olmayan yanlış öğrenim ve öğretim gibi görünmeyen etkiler, seni mahvedebilir; bunlardan Bana sığın; onlar senin niyetini ve yönelimlerini gizlice etkileyebilir, sen bunları fark edemeyebilirsin; ama Ben bütün bunları biliyorum. Kalbini, yönelimini ve rızanı Bana = Rabbine, Melîkine, İlâhına bağla, Bana sığın. Ve gizli ve sinsi telkinler, manipülasyonlar ve yanlış öğretilerden korun; seni koruyacak olan Benim.

Cin, Arapça جن kökü üzerinden okunursa, metin daha da derinleşir :

• Cennet (جنة) : Örtülü, saklı bahçe; korunmuş nimet.

• Cinnet / Vesvese (جنة / وسوسة ) : Çıldırma; aklın veya kalbin örtülmesi.

• Cenin (جنين) : Gizli, potansiyel hâldeki varlık; henüz açığa çıkmamış yaşam.

Bu kök, sûredeki vesveseyi ve gizli tehdidi de anlamlandırır. Tehdit açık olmayan bir şekilde, görünmez, sinsice ve geri çekilerek işler. (= Hannâs) Allah'a Rab, Melik, İlâh boyutunda sığınmak, insanı hem içten hem dıştan gelen gizli etkilere karşı korur.

Sonuç olarak, Nâs sûresi, insanın sınırlarını fark etmesini, göremediği, bilemediği gizli tehditlerden de Allah’a sığınmasını öğütleyen bir rehberdir. Bu gizli tehlikeler hem cin hem insan, yani hem metafizik hem potansiyeli bilinmeyen boyutlardan gelebilir; sığınma olmadan korunmak mümkün değildir. Çünkü insan her şeyi bilemez ve kontrol edemez.

Bu sûre aynı zamanda bize : Ey insan! sınırlı gücüne (aklına) güvenerek Beni unutma da der.