RAMAZAN BİZİ NEYE HAZIRLAR?!.

Ramazan Bizi Neye Hazırlar?!.

Oruç, sadece açlığa ve susuzluğa dayanmak değildir; daha derin bir irade, ruh ve topluluk eğitiminin pratiğidir. Ramazan, sabır, disiplin ve bilinçli teslimiyet yolunda bir içsel ve dışsal okul olarak görev yapar.

1. Topluluk ve zamanlama bağlamı

Medine’ye hicretin ardından, Müslüman topluluk = ashâb henüz boykot, sürgün ve yokluktan yeni çıkmış, her şeyini kaybetmiş bir durumdaydı. Tam toparlanırken, oruç farz kılındı. Dışarıdan bakınca “henüz tam toparlanmamış bir topluluğa aç kalın deniyor” gibi görünür. Ama bu zamanlamanın amacı açıktır : Topluluk hem içten hem de dıştan sabır, disiplin ve dayanıklılık kazanmalıdır.

İlk iki yılda üç önemli adım atılmıştı :

1. Muahede ve kardeşlik. Muhacir ve ensar arasında birlik ve güven tesis edildi.

2. Mescid inşâ edildi. Bu, herkese açık toplantı ve eğitim yeriydi. Bu sayede toplumsal bağlar güçlendi.

3. Pazar kuruldu. Ekonomik hayat canlandı, toplumsal istikrar sağlandı.

Bu adımlar topluluğun dışsal ve yapısal güçlenmesini sağladı; ama daha da içe/içeriye inmek = içsel olgunluğu tesis etmek, nefse hâkimiyet sağlamak ve sabır için orucun farz kılınması gerekiyordu.

2. İçsel güç ve sabır

Oruç, nefsin arzularına karşı içsel bir savaştır. Açlık ve susuzluk dışsal sınav; öfke, hırs ve acelecilik ise içsel sınavdır. Bunu şu hadis iyi açıklar : “En güçlü pehlivan, öfkelenince öfkesini yenen pehlivandır.”

Oruç, insanın hem güçsüzlük karşısında metin/sağlam durmasını hem de güç elde edildiğinde bu gücün ölçülü ve adâletli kullanılmasını öğretir.

3. Güç, sorumluluk ve ahlâk ilişkisi

• Mekke : Güçsüzken sabrın = dayanmanın ve nefsi terbiye etmenin,

• Medine : Güç varken sabrın, taşkınlık yapmamanın, ölçülü ve adâletli hareket etmenin adresi.

Oruç, her iki boyutu bir arada sunar. Hem güçsüzlük pratiği hem de güç ve sorumluluk pratiği. Bu, nefsi kontrol etme, öfkeyi dizginleme ve topluluk içindeki davranışları ölçülü kullanma amacına hizmet eder.

4. Namaz ve İlâhî rehberlik

Sabır ve oruçla kazanılan güç, namaz ve duâ ile yönlendirilir. Kalbi ve iradeyi disipline eden oruç, namaz ve duâ sayesinde doğru yolda, ölçülü ve bilinçli bir şekilde kullanılabilir. Bu, hem bireysel hem de toplumsal ahlâkın korunmasını sağlar.

5. Özet çıkarım

Oruç ve Ramazan :

• Kişiyi içsel güç, irade ve sabır sahibi yapar.

• Açlık ve susuzluk, nefse karşı savaş; öfke ve arzular, içsel sınavdır.

• Güç ve sorumluluk, adâlet ve ölçü pratiği; namaz ve duâ ise rehberliktir.

• Ramazan, topluluk ve içsel olgunluk için kapsamlı bir okul ve güçlendirme dönemidir.

• Bugün de oruç, bireysel ve toplumsal amaca uygun şekilde iç cepheyi ve iradeyi güçlendirmek için tutulmalıdır.

Kısaca oruç, nefse ve topluluğa karşı sorumluluk bilincini pekiştiren, güçsüzlük ve güç pratiğini birleştiren bir okul, sabır ve irade eğitiminin somut hâlidir.