İDRAK ALANINDAKİ SAVAŞ

İDRAK ALANINDAKİ SAVAŞ : ÖĞRENEN VE ÖĞRETEN/ŞEKİLLENDİREN SİSTEM

Bugün karşı karşıya olduğumuz süreç, salt bilgi akışı değil; idrak alanının yeniden düzenlenmesidir.

Bu düzenleme iki katmanda işler :

1. Öğrenme (Tespit)

Sistem bizi gözlemler :

• Neye bakıyoruz?!.

• Sistemde ne kadar kalıyoruz?!.

• Neyi tekrar ediyoruz?!

Buradan bir profil çıkarır.

2. Şekillendirme/Öğretme (Geri besleme)

• Benzerini artırır.

• Farklıyı azaltır.

• Bizi akışta tutacak çizgiyi güçlendirir.

Sistem önce bizi okur, sonra da bizi besler.

PM-PE AYRIMI

Algı Yönetimi (PM)

• Mevcut eğilimlerimizi kullanır.

• Davranışımızı optimize eder.

Algı Mühendisliği (PE)

• Eğilimlerimizi dönüştürür.

• Tercih üretim sürecimize müdahale eder.

PM yönlendirir; PE alıştırır.

YZ’NIN GERÇEK KONUMU : DÖNGÜ KURUCUSU

YZ bir niyet değildir; ama niyetin etkisini büyüten bir sistemdir.

Şu şekilde çalışır : Keşif → Pekiştirme → Alışkanlık → Daralma.

Bu döngü :

• Hem manipülasyon üretir.

• Hem de öğrenmeyi hızlandırır.

A-B MODELİNDE ÇİFT YÖNLÜ ETKİ

• A : Geniş hakikat alanı.

• B : İdrak ve yönelim.

YZ, negatif kullanımda

• B’yi dar bir koridora iter.

• Alternatifleri görünmez kılar.

Pozitif kullanımda

• Gürültüyü azaltır.

• Karmaşığı çözümler.

• A’ya erişimi hızlandırır.

Aynı sistem, B’yi A’dan koparabilir ya da B’yi A’ya yaklaştırabilir.

NESNELEŞME ve TAKVİYE

Risk :

• Tercih daralması.

• Düşünce otomasyonu.

• Bağımlılık üretimi.

İmkân :

• Hızlı öğrenme.

• Perspektif çoğaltma.

• Kör noktaları görme.

YZ bizi nesneleştirmez; bizi nasıl beslerse o hâle getirir.

ZEVK VE TERCİH MESELESİ

Sistem :

• Zevkimizi öğrenir.

• Sonra da onu pekiştirir.

Bu şu sonucu doğurur : İnsan, sevdiğini seçtiğini sanır; ama çoğu zaman sevmeye alıştırıldığı şeyi seçer.

SOFRA METAFORU

• Sofra bize sorulmadan kurulur.

• Ama rastgele değil, profilimize göre hazırlanır.

• Aynı zamanda damak zevkimiz de eğitilir.

Sorun sadece sofrada ne olduğu değil; neden onu istediğimizdir.

KRİTİK AYRIM : KULLANIM ve DEVİR

• YZ kullanmak, güç kazanmak.

• Aklı ve iradeyi YZ’ye devretmek, zayıflamak.

Sorun araç değil, iradenin dışa = YZ’ya devridir.

SAHİCİLİK

Sahicilik : Hâl + Farkındalık + Sınır koyma + Bedel.

• Farkındalık yoksa, yönlendirme vardır.

• Sınır yoksa, bağımlılık vardır.

• Bedel yoksa, istikrar da yoktur.

OPERASYONEL DENGE

Özne kalmak için :

• Verilen soruyu = sorunun niçin sorulduğunu fark etmeliyiz.

• Görünmeyeni aramalıyız.

• Farklı/alternatif akışlara girmeliyiz.

• Kendi seçimimizi bilinçli yapmalıyız.

Sistemi kullanalım ama sistemin bizi kullanmasına izin vermemeyelim.

NETİCE

YZ :

• Ne tamamen tehdit.

• Ne tamamen kurtarıcı.

Yüksek etkili bir yönlendirme ve öğrenme altyapısıdır. Bu altyapı bizi daraltabilir de derinleştirebilir de. Bu, B’nin, A ile ilişkisini ne kadar bilinçle kurduğumuza bağlıdır.

SON HÜKÜM

Bu çağda mesele bilgiye ulaşmak değil, neye maruz kalındığını fark etmektir.

Ve asıl soru : Gerçekten mi seçiyoruz, yoksa seçmeye alıştırıldığımızı mı seçiyoruz?!. Sosyal medya ve YZ kullanımı bir alışkanlığa dönüşmüşse, alıştırıldığımızı seçiyoruz demektir.