ALDANAN KİM, ALDATAN KİM?!

ALDANAN KİM, ALDATAN KİM?!

Aldanma varsa, aldatan da vardır.

Peki, aldatmak ne demektir?

Gerçek/hakikat dışı söz ve davranışlarla bir başkasını kandırmak; onu gerçekte olmayan bir şeye inandırmak; sonunda kendisine zarar verecek bir şeye ikna etmek ve dolayısıyla yanıltmak…

Verdiği sözde durmamak da aldatmanın bir biçimidir.

Mesela eşlerin birbirini aldatması… Eşine verdiği bağlılık sözünün aksine başka bir partnerle cinsel ilişki kurmak, yalnızca bir davranış değişikliği değildir; aynı zamanda verilen sözün ve kurulan güven ilişkisinin ihlâlidir.

Peki, amaç ne?!.

Çoğu zaman geçici bir menfaat veya haz.

İnsan, geçici bir çıkar uğruna karşısındakini aldatabileceğini düşünür. Fakat burada çok daha önemli bir şey ortaya çıkar : Aldatan da sonunda aldanmıştır. Çünkü aldatmak için önce kendisini, yaptığı şeyin gerçek menfaat olduğuna inandırması gerekir. Oysa geçici bir menfaat uğruna hakikati, güveni, emaneti veya daha kalıcı bir değeri kaybediyorsa, kazandığını zannettiği şey, aslında kendi kaybının başlangıcıdır. Demek ki aldatma yalnızca karşıdakini yanıltmak değildir.

İnsan, başkasını aldatırken kendisini de aldatabilir.

Hud’ : Aldatmak

Aldatmanın Kitâb'daki karşılıklarından biri خَدَعَ / خُدْعَة hud’/hud’a köküdür.

Bu kök Kur’an’da Bakara 2/9’da iki kez, Nisâ 4/142’de iki kez ve Enfâl 8/62’de bir kez geçer.

Özellikle Bakara 2/9 ve Nisâ 4/142 son derece dikkat çekicidir.

Bakarada şöyle denir : “Allah’ı ve iman edenleri aldatmaya çalışırlar. Oysa yalnızca kendilerini aldatırlar; fakat farkında değillerdir.” (2/9)

Nisâda da : “Şüphesiz münafıklar Allah’ı aldatmaya çalışırlar. Oysa O, onların hilesini kendilerine çevirir…” (4/142)

Burada olağanüstü bir paradoksla karşılaşıyoruz : Allah’ı aldattığını zanneden insan, aslında kendisini aldatmaktadır.

Allah’ı aldatmak mümkün değildir. Çünkü Allah, insan gibi aldatılabilecek bir varlık değildir.

Daha da önemlisi, Allah kimseyi aldatmaz.

Aldatmak; hakikat dışı olanı hakikat gibi göstermek, birini yanıltmak ve onu kendi aleyhine olacak bir şeye yöneltmektir.

Allah ise el-Hakk’tır. Bu nedenle “aldatan Allah, Allah olmaz.”

Burada Allah tasavvurundan değil, doğrudan Allah’a nispet edilen fiilden söz ediyoruz.

Allah’ın kulunu imtihan etmesi başka şeydir; mühlet vermesi, uyarması, ve insanı kendi tercihleriyle yüzleştirmesi başka şeydir.

Ama aldatmak da başka şeydir.

Allah kimseyi aldatmaz.

Allah'ı Kim Aldatabilir?!

İnsan, Allah’ı aldatmaya kalkabilir, aldattığını zannedebilir, hatta bunu bir başarı olarak bile görebilir. Hatta hatta, kişileri, Allah ile = Allah’ın adını ve dinini kullanarak aldatabilir.

Ama burada aldanan ve aldatılan Allah değil, insandır.

Nitekim Kitâb’ın ifadesi son derece açıktır : “Oysa yalnızca kendilerini aldatırlar; fakat farkında değillerdir.”

Demek ki aldanmanın en tehlikeli biçimi, insanın aldandığının veya aldatıldığının farkında olmamasıdır.

İnsan, kendisini aldatırken başkasını aldattığını zannedebilir.

İnsan, başkasını aldatırken kendinin de aldandığını unutabilir.

İşte burada “aldanan kim, aldatan kim” sorusu yeniden karşımıza çıkar.

Belki de mesele yalnızca “beni kim aldattı” “ben neye aldandım” “ben kimi aldattım” soruları değil; asıl soru şu : Ben başkasını aldatırken kendimi neye inandırdım, kendimi nasıl kandırdım?!

Şu gerçek değişmez : Allah kimseyi aldatmaz. Hiç kimse Allah’ı aldatamaz ama Allah adını kullanarak insanlar, insanları GEÇİCİ olarak aldatabilir.

Bilelim ki aldatan da aldanır ama aldatma, hiç kimsenin yanına kâr kalmaz. 

Hesap var.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

MÂÛN NE DİYOR?!.

“Yazıklar olsun o namaz kılanlara; ki onlar namazlarından gâfildirler.” (107/4-5.) Sûrede eleştirilen, namazın kendisi değil, namaz ile hayat arasındaki kopukluktur. Namazda : “Yalnız Sana kulluk ederim” (= iyyâke na‘budu); namazdan sonra : Allah’a isyan eden otoritelere, arzulara, korkulara itaat; namazı ve dini şekilsel olarak doğru, ama istikâmet ve öz/ruh olarak yalanlamış olmaktır. Bu okuma, Mâûn sûresinin ahlâkî ve toplumsal bağlamıyla birebir örtüşür. Yetimi itip kakma, Yoksulu gözetmeme, Gösteriş, Bu, din/ibadet ile hayat arasındaki yarılmadır. Namazlarından gâfildirler, ne demek?!. Bu ifade klasik olarak üç şekilde okunur : Namazın vakitlerini umursamıyorlar. Namazın ruhunu/şuurunu kaybetmişler. Namazın gereğini, gerektiği gibi hayata taşımıyorlar. Namaz kılanların çoğu, 1. maddeye duyarlı ama 2. ve 3. maddeyi ıskalıyor. = Namazda : Yâ Rabbî yalnız Sana kulluk (= itaat) ederim diyor, namaz bitince (normal hayatta) Allah’a isyan edenlere itaat ediyor. Namaz, itaatin merkezini i...
Devamı

KİP

Kip : Fiillerin zamana göre kullanımı. Felsefede kip, değişkenlik durumu. Vardı. Varmış. Var. Var olacak... gibi. Geçmiş. Şimdiki ve Gelecek zaman. Mış, masal formu. Bir varmış, bir yokmuş gibi. Bir zamanlar bir kral varmış; Kârun gibi bir zengin; Sokrat gibi bir âlim varmış...  Şimdi nerelerdelermiş?!. Onların da, bizim gibi, bir zamanlar bir “şimdileri” vardı. Biz de, gün gelecek “masal”! olacağız; bize de birileri “varmış” diyecek... zaman hepimizi tarih sahnesine çekecek. Sonra ne olacak?!. Kimilerine göre bişey olmayacak; kimilerine göre de herkes tekrar dirilecek ve yaptıklarından tek tek hesaba çekilecek. ... Şimdi bu hayat bize bir masal gibi = mış gibi (= oyun-oynaşmış gibi) geliyor; hayatı ciddiye almıyoruz, onu bir fırsat olarak değerlendirmiyoruz; 'ölüm, sonumuz olacak, bu hayatın keyfini çıkaralım', diyoruz.  Hayatı masal gibi görsek de, her masal mutlu sonla bitmiyor. Esasında hiçbir masal bitmiyor; çünkü zaman durmuyor, geçmişten geleceğe sürekli akıyor. Dün var...
Devamı

HAYATIN GAYESİ

Hayatın Gayesi İnsan, hayatın gayesini bilmeden hayatını doğru yaşayamaz. Çünkü insan, niçin yaşadığını bilmeden nasıl yaşayacağını da bilemez. İnsan ömrü, çağlara ve coğrafyalara göre değişse de dünya hayatı bütünüyle düşünüldüğünde oldukça kısadır. Kabaca bakıldığında bunun ilk çeyreği hazırlık, orta yarısı üretim ve çalışma, son çeyreği ise muhasebe ve vedadır. Hayatın istikameti, büyük ölçüde bu çalışma döneminde belirlenir. İnsan neyin peşinden koşacağını, ömrünü neye adayacağını ve emeğini ne uğruna harcayacağını bu yıllarda seçer. Bugün insanların büyük çoğunluğu daha iyi bir ev, daha iyi bir araba, daha yüksek bir gelir ve daha konforlu bir hayat için çalışmaktadır. Daha geniş bir kesim ise sadece kendisinin ve ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için emek vermektedir. Bunların hiçbiri yanlış değildir. Çünkü insanın yemesi, içmesi, barınması ve çalışması hayatın tabii gerekleridir. Fakat asıl soru şudur : İnsan bunun/bunlar için mi yaratılmıştır?!. İnsanlığın içine dü...
Devamı