ŞİMDİ Mİ?! (ÈL’ÈNE?!)

ŞİMDİ Mİ?! (ÈL’ÈNE?!)

1. İllüzyon : “Son Nefes” Piyangosu

Dînî hayatı ve sorumlulukları ömrün geneline yaymak yerine tek bir anlık eyleme indirgemek, inancın nedensellik ilkelerine ve eylemsel yapısına aykırıdır. Son nefesteki tutum, anlık bir tesadüf veya şans değil; zihnin, kalbin ve bedenin bir ömür boyu sürdürdüğü pratiklerin doğal bir neticesidir. İnsanın bilinç düzeyi baskı ve kriz anında otomatik pilota geçer; ömür neyle yoğrulmuşsa, o son tünelde/nefeste dışarı sızan da o olur.

2. Sözün Yozlaşması : Biçimsel İndirgemecilik ve Literal Okuma 

“Lâ ilâhe illâllah de ve kurtul.” hadisini tarihsel bağlamından koparıp sırf lafzî bir düzeye indirgemek, dini dönüştürücü gücünden soyutlar. Mekke toplumunda bu sözü söylemek; mevcut oligarşik düzeni, sömürüyü, kibir ve hiyerarşiyi reddederek yeni bir yaşama geçmek, yani köklü bir paradigma değişimini kabul etmek demekti. Sözü amelden, ahlâktan ve adâletten koparıp dudak hareketine indirgemek, insanı edilgenleştirir ve biçimsel bir sığınak yaratır.

3. İlahi Uyarı : “Èl’ène?!” (Şimdi mi?!)

Kur'an-ı Kerim’deki Firavun örneği (Yûnus Sûresi, 90-91), işi son ana erteleyen zihniyetin yüzleşeceği ontolojik sınırı çizer. Bütün bir yaşamı ilkesizlik üzerine kurup, çaresizlik ânında ve gayb perdesi kalktığında dile gelen beyan bir seçim değil, kaçınılmaz bir reflekstir. Gaybın bittiği ve imkânın tükendiği o eşikte verilecek muhtemel yanıt nettir : “Şimdi mi?!.”

Sonuç : Kelime-i Şehâdet bir son dakika sığınağı değil; yaşanan her âna yedirilmesi gereken bir yaşam bilincidir. Hazırlık son nefes için değil, yaşanan her nefes için yapılır.

Hazırlık son nefes için değil, yaşanan her nefes için yapılırsa SON NEFES daha kaliteli olur.

Çünkü kaliteli bir “son”, müstakil ve anlık bir başarı değil; nitelikli bir sürecin doğal meyvesidir.

Bu ilişkiyi üç temel boyutta görmek mümkündür :

1. Zihinsel ve Nörolojik Bütünlük

İnsan bilinci, sarsıntı ve kriz anlarında iradi kararlar vermez; inşâ ettiği en derin hücresel alışkanlıkları devreye sokar. Yaşanan her nefesi farkındalıkla, adâletle ve ilkeyle doldurmak; zihni, duyguyu ve bedeni o hakikate göre akort etmektir. Akort edilmiş bir sistem, son tünelde/nefeste bocalama yaşamaz.

2. Edilgen Beklentiden Etkin Varlığa Geçiş

Dikkatini “son ana, son nefese” odaklayan insan, bugünü ve mevcut nefesi ıskalar; dini pasif bir sigorta poliçesine dönüştürür. Oysa dikkati “yaşanan her nefese” çekmek, kişiyi ânın sorumluluğunu üstlenen ahlâkî bir özne yapar. Her nefeste diri olan bir bilincin son nefesi, bir telaş veya çaresizlik değil; bir kıvam, bir kıyam olur.

3. Yaşamın Mantığı ve Doyum

Yaşamı “ilke” üzerine inşâ etmiş bir insan için son nefes bir “piyango çekilişi veya korku” eşiği olmaktan çıkar. Anlamı, ameli ve hakikati her güne yaymış olmak, son andaki belirsizlik kaygısını ve pişmanlığı söndürür.

Niyetini, nefesini ve eylemini her nefeste diri tutanın “son nefes” kaygısı kalmaz; çünkü o zaten yaşamayı başarmıştır.

“Son nefesimizde buyrun : Eşhedü...”

Son nefes müslümanlığı büyük risk; bu riski azaltmanın yolu her nefes müslümanlığı.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

MÂÛN NE DİYOR?!.

“Yazıklar olsun o namaz kılanlara; ki onlar namazlarından gâfildirler.” (107/4-5.) Sûrede eleştirilen, namazın kendisi değil, namaz ile hayat arasındaki kopukluktur. Namazda : “Yalnız Sana kulluk ederim” (= iyyâke na‘budu); namazdan sonra : Allah’a isyan eden otoritelere, arzulara, korkulara itaat; namazı ve dini şekilsel olarak doğru, ama istikâmet ve öz/ruh olarak yalanlamış olmaktır. Bu okuma, Mâûn sûresinin ahlâkî ve toplumsal bağlamıyla birebir örtüşür. Yetimi itip kakma, Yoksulu gözetmeme, Gösteriş, Bu, din/ibadet ile hayat arasındaki yarılmadır. Namazlarından gâfildirler, ne demek?!. Bu ifade klasik olarak üç şekilde okunur : Namazın vakitlerini umursamıyorlar. Namazın ruhunu/şuurunu kaybetmişler. Namazın gereğini, gerektiği gibi hayata taşımıyorlar. Namaz kılanların çoğu, 1. maddeye duyarlı ama 2. ve 3. maddeyi ıskalıyor. = Namazda : Yâ Rabbî yalnız Sana kulluk (= itaat) ederim diyor, namaz bitince (normal hayatta) Allah’a isyan edenlere itaat ediyor. Namaz, itaatin merkezini i...
Devamı

KİP

Kip : Fiillerin zamana göre kullanımı. Felsefede kip, değişkenlik durumu. Vardı. Varmış. Var. Var olacak... gibi. Geçmiş. Şimdiki ve Gelecek zaman. Mış, masal formu. Bir varmış, bir yokmuş gibi. Bir zamanlar bir kral varmış; Kârun gibi bir zengin; Sokrat gibi bir âlim varmış...  Şimdi nerelerdelermiş?!. Onların da, bizim gibi, bir zamanlar bir “şimdileri” vardı. Biz de, gün gelecek “masal”! olacağız; bize de birileri “varmış” diyecek... zaman hepimizi tarih sahnesine çekecek. Sonra ne olacak?!. Kimilerine göre bişey olmayacak; kimilerine göre de herkes tekrar dirilecek ve yaptıklarından tek tek hesaba çekilecek. ... Şimdi bu hayat bize bir masal gibi = mış gibi (= oyun-oynaşmış gibi) geliyor; hayatı ciddiye almıyoruz, onu bir fırsat olarak değerlendirmiyoruz; 'ölüm, sonumuz olacak, bu hayatın keyfini çıkaralım', diyoruz.  Hayatı masal gibi görsek de, her masal mutlu sonla bitmiyor. Esasında hiçbir masal bitmiyor; çünkü zaman durmuyor, geçmişten geleceğe sürekli akıyor. Dün var...
Devamı

HAYATIN GAYESİ

Hayatın Gayesi İnsan, hayatın gayesini bilmeden hayatını doğru yaşayamaz. Çünkü insan, niçin yaşadığını bilmeden nasıl yaşayacağını da bilemez. İnsan ömrü, çağlara ve coğrafyalara göre değişse de dünya hayatı bütünüyle düşünüldüğünde oldukça kısadır. Kabaca bakıldığında bunun ilk çeyreği hazırlık, orta yarısı üretim ve çalışma, son çeyreği ise muhasebe ve vedadır. Hayatın istikameti, büyük ölçüde bu çalışma döneminde belirlenir. İnsan neyin peşinden koşacağını, ömrünü neye adayacağını ve emeğini ne uğruna harcayacağını bu yıllarda seçer. Bugün insanların büyük çoğunluğu daha iyi bir ev, daha iyi bir araba, daha yüksek bir gelir ve daha konforlu bir hayat için çalışmaktadır. Daha geniş bir kesim ise sadece kendisinin ve ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için emek vermektedir. Bunların hiçbiri yanlış değildir. Çünkü insanın yemesi, içmesi, barınması ve çalışması hayatın tabii gerekleridir. Fakat asıl soru şudur : İnsan bunun/bunlar için mi yaratılmıştır?!. İnsanlığın içine dü...
Devamı