YOK-LUK veya ADEM

Yok : Lâ (= لا), mâ (= ما), leyse (= ليس). Yokluk : Adem veya hiçlik.

“Lâ ilâhe illâ, Allah.” = Allah var, başka ilâh yok. = İlâh, sadece Allah.

Lâ, isimlerin de fiillerinden başına gelir. İsimlerin başına gelince, o ismi “yok” eder. Fiillerin başına gelince de o fiili olumsuz eder. “ve lâ tuti’ minhüm ésimen ev kefûrâ. = Onların günahkâr ve kâfir olanlarına itâat etme!.” (75/24.)

Mâ, hem şey ve ne anlamına gelir; hem olumsuzluk edatıdır. “el-kâriatü, mâ-elkâira” (101/1-2.) “mâ esâbe min musîbetin illâ bi-iznillah” (64/11.) gibi.

Leyse, felsefedeki değillemedir. “Leyse kemisliHî şey’ün. = O’na hiçbir şey benzer değildir.” (42/11.) “e-leyse Allah-u bi ahkem-il hâkimîn. = En iyi (en mükemmel) hüküm veren, Allah değil midir?!.” (95/18.)

Yokluğu (= ademi), lâ min şey mi, yoksa leyse min şey mi belirler?!. Veya yokluk (= adem), lâ min şey’den mi, leyse min şey’den mi “ortaya çıkar.”?!.

Yokluk (= adem) ortaya çıkar mı?!.

Meryem Sûresi 9. âyetteki “lem tekü şey’en”i= ‘Sen bişey değildin’i = yoktun’u, (henüz) ortaya çıkmış = görünmüş değildin, şeklinde de okuyabiliriz. Böyle/buradan bakarsak, ortaya çıkan, yokluk değil, varlıktır.

Şöyle de diyebilir miyiz?!. Varlık, ortaya çıkan yokluk; yokluk, ortaya çıkmayan V/varlıktır.

Bu, bize göre = bizim algımıza ve aklımıza göre bir tanımlama ve konumlamadır.

Bu algı ve akıl, Mutlak Varlık’ı da ortaya çıkmamış (görünmeyen, gaybî) bir Varlık olarak, algılıyor, anlıyor, “konumluyor”!.

Bu akla göre V/varlık, ortaya çıkan yokluk; yokluk, ortaya çıkmayan V/varlık’tır.

“Lâ mevcûde illâ, Allah. = Allah’tan başka V/varlık yok.” diyenler haklı. Bizim varlığımız, (bize göre) yokluk; Esas Varlık (= Var Olan) O. Biz, O’ndan geldik, O’na döneceğiz. = “innâ lillâhi ve innâ ileyHi râciûn.” (2/156.)

Biz, mutlak değil, mümkün varlıklarız.