ÖLÜM ÂNI

Hiç ölmek üzere olan kişi ya da kişilerin yanında bulundunuz mu, bilemem; ama eminim o âna dair “hikayeler”! duymuşsunuzdur.

Bazı ölümler çok kolay, bazıları da çok zor. (olurmuş)!. Bu zorluğu ve kolaylığı, neyin belirlediğine dair bilimsel veriler henüz yok; ama dinsel veriler (haberler) var.

Bilim de din de bu âna, can çekişme veya agoni ânı adını verir. Bu ân, bazılarında gerçekten çook kısa bir ân, bazılarında çook uzun bir ân. Tâbî o ânda geçen/geçmekte olan zamanı, ancak ölmekte olan bilir.

Can çekişme veya agoni ânında neler olur/muş?!.

Solunum, sinir ve dolaşım sistemi bozulur; nefes alıp-verme; görme, işitme, vb. zayıflar (veya güçlenir); kaslar gerilir; bazılarında alta kaçırmalar (= işeme ve sıçma) görülür, bazıları da tertemiz ölür/müş...

“velteffet-is sâku bi-s sâk.” (75/29.) Ayaklar birbirine dolanır. Ayrılık ânı gelmiştir. (75/28.) Onu kim geri döndürebilecek?!. (75/27.) O, kimileri için beli büken (korkunç) bir felâkettir. (75/25.) O ânda kimilerinin yüzü de ışıl ışıl = pırıl pırıl parıldar. (= sevinçle güler.) (75/22.) Rabbini görmüştür!. “ilâ Rabbihâ nâzıra/h.” = Rabbine bakar. (75/23.)

...

Kim, neyi çook seviyorsa ondan ayrılmak istemez; bu ayrılık, hem hüzün verir hem de can yakar.

Kimse ölümden kaçamaz. O gelince herkes “sarhoş” olur. Ve ona : işte kaçtığın şey, işte bu!, denir. (Bknz. 50/19.)

Can boğaza dayandığında, bakıp kalakalırsınız. (hiçbir şey yapamazsınız.); Biz ona sizden daha yakınız. (Bknz. 56/83-85.)

...

60-70 sene, canla başla sevdiğiniz, değer verdiğiniz (= mal/para/pul, makam/mevkî, ün/nam, vatan, çoluk-çocuk, vs.) şeyler için çalışmışsınız (uykusuz kalmış, yorulmuşsunuz), ve ölüm gelmiş! sizi onlardan ayırıyor.

Çalışmayalım mı?!. Elbet çalışalım, ama bunlar hayatımızın nihaî amacı olmasın; bunlar, “çook daha üst, çook daha yüce Bir amacın” aracı olsun. Ve ölüm bizi, “O amaca” ulaştırsın. Ve o zaman = ölürken, bunlardan ayrılmak kolay olsun. 

Bu şekilde yaşayan bir adamın ölüm ânı, “düğün ânıdır” = şeb-i arûs. Bazı kendini bilmez ‘ukalâlar’ buradaki düğünü, evliliğe yoruyorlar; bu kelimenin buradaki anlamı sevinçtir, neşedir. 

Rabbim hepimize güzel bir ölüm nasip etsin. Güzel ölüm için, güzel yaşam şart. Güzel yaşam da yaşamın her unsurunu düzenli ve uyumlu bir şekilde koordine edebilmekten ve ulvî bir amaca hasredebilmekten geçer. 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

MÂÛN NE DİYOR?!.

“Yazıklar olsun o namaz kılanlara; ki onlar namazlarından gâfildirler.” (107/4-5.) Sûrede eleştirilen, namazın kendisi değil, namaz ile hayat arasındaki kopukluktur. Namazda : “Yalnız Sana kulluk ederim” (= iyyâke na‘budu); namazdan sonra : Allah’a isyan eden otoritelere, arzulara, korkulara itaat; namazı ve dini şekilsel olarak doğru, ama istikâmet ve öz/ruh olarak yalanlamış olmaktır. Bu okuma, Mâûn sûresinin ahlâkî ve toplumsal bağlamıyla birebir örtüşür. Yetimi itip kakma, Yoksulu gözetmeme, Gösteriş, Bu, din/ibadet ile hayat arasındaki yarılmadır. Namazlarından gâfildirler, ne demek?!. Bu ifade klasik olarak üç şekilde okunur : Namazın vakitlerini umursamıyorlar. Namazın ruhunu/şuurunu kaybetmişler. Namazın gereğini, gerektiği gibi hayata taşımıyorlar. Namaz kılanların çoğu, 1. maddeye duyarlı ama 2. ve 3. maddeyi ıskalıyor. = Namazda : Yâ Rabbî yalnız Sana kulluk (= itaat) ederim diyor, namaz bitince (normal hayatta) Allah’a isyan edenlere itaat ediyor. Namaz, itaatin merkezini i...
Devamı

İMAN - AMEL İLİŞKİSİ

Vita Activa - Vita Contemplativa. Amel-Eylem Yaşamı - Düşünce Yaşamı. Pratik Yaşam - Teorik Yaşam. Esasında bu iki yaşam (= iman ile amel), birbirinden ayrıl/a/maz. Bu, ruh ile beden gibidir. İman, ameli; amel, imanı tamamlar. İman, amelin özü/çekirdeği; amel, imanın meyvesidir. Öz (= iman), “çürük” olursa; meyve (= amel) “bozuk” olur. Meyvenin tadı (= lezzeti), özden, özün gücünden (= imandan) gelir. Ruhu, bedenden (= bedeni, ruhtan) ayırırsak, “ölüm” gerçekleşir. Bedenin her eylemi, ruhun emri/eseridir. Ruhta, akıl (= düşünce), arzu/istek ve irade yüklüdür. Elma/nın özü (= çekirdeği), elma olmayı ister. Düşünce (= fikir) adamı ve eylem (= aksiyon) adamı kategorileri, insandaki iman (= düşünce) ile ameli (= eylemi) birbirinden ayırmanın = insanı ikiye bölmenin sonucudur. Bu, düşünce (= fikir) adamında eylemi; eylem (= aksiyon) adamında düşünceyi yok var saymaktır. Bu, bu çağın “uzmanlık hastalığının” bir ürünüdür. Eylem, eylem için yapılmaz; eylemin (= amelin) bir amacı/ereği olmalıdı...
Devamı

KİP

Kip : Fiillerin zamana göre kullanımı. Felsefede kip, değişkenlik durumu. Vardı. Varmış. Var. Var olacak... gibi. Geçmiş. Şimdiki ve Gelecek zaman. Mış, masal formu. Bir varmış, bir yokmuş gibi. Bir zamanlar bir kral varmış; Kârun gibi bir zengin; Sokrat gibi bir âlim varmış...  Şimdi nerelerdelermiş?!. Onların da, bizim gibi, bir zamanlar bir “şimdileri” vardı. Biz de, gün gelecek “masal”! olacağız; bize de birileri “varmış” diyecek... zaman hepimizi tarih sahnesine çekecek. Sonra ne olacak?!. Kimilerine göre bişey olmayacak; kimilerine göre de herkes tekrar dirilecek ve yaptıklarından tek tek hesaba çekilecek. ... Şimdi bu hayat bize bir masal gibi = mış gibi (= oyun-oynaşmış gibi) geliyor; hayatı ciddiye almıyoruz, onu bir fırsat olarak değerlendirmiyoruz; 'ölüm, sonumuz olacak, bu hayatın keyfini çıkaralım', diyoruz.  Hayatı masal gibi görsek de, her masal mutlu sonla bitmiyor. Esasında hiçbir masal bitmiyor; çünkü zaman durmuyor, geçmişten geleceğe sürekli akıyor. Dün var...
Devamı