İMAN/IN GÜCÜ

İman/ın Gücü

Bu güç, imandan ve inanandan değil, İNANILAN’DAN gelir. İmana böyle bakmazsak, o iman bizi dönüştürmez.

İman, insanı nasıl dönüştürür?!.

Bu soru önemlidir; çünkü Kur'an’ın büyük kısmı aslında bununla ilgilenir. Kur'an’ın temel derdi yalnızca Allah’ın varlığını bildirmek değildir; aynı zamanda Allah inancının insanı neye dönüştürdüğünü göstermektir. Bu dönüşümün çeşitli aşamaları, belli düzeyleri vardır.

Ontolojik Düzey : Hakk vardır; Hakk’ın Varlığı haktır, hakikattir.

Epistemolojik düzey : İnzâl ile ve Elçiler ile Hakk, insanı Kendinden ve hakikatten haberdar eder. Bilgi (haber) akılda kalır, kalbe girmezse etkisi zayıflar.

Fenomenolojik Düzey : Bu haberler insanın nefsinde yankı bulur. Bunlar :

• Haşyet,

• Ümit,

• Şükür,

• Hayâ,

• Tevekkül,

• Muhabbet,

• Sorumluluk gibi hâller doğurur.

Şeytanda kıskançlık ve kibir = istikbar yankı buldu.

Ahlâkî / Etik Düzey : Bu hâller seçimleri etkiler.

Amelî Düzey : Seçimler davranışa dönüşür.

Zincir kabaca : Hakk → İnzal → Bilgi → İç yankı → Seçim → Sâlih amel şeklinde görünür.

Ameli doğrudan bilgi üretmez. Amel üreten bilgiyi kalbin tasdik etmesi gerekir.

Çünkü insan :

• Doğruyu bilebilir,

• Delili anlayabilir,

• Hükmü öğrenebilir, ama yine de yaşamayabilir.

Bu yüzden A‘râf 205’teki “fî nefsike”, sadece bir zikir tavsiyesi değilmiş gibi duruyor. Sanki şu hakikati işaret ediyor : Bilginin ahlâka dönüşebilmesi için nefs içinde bir karşılık bulması, “yankı” oluşturması gerekir.

Yankı, hakikatin ölçüsü değil, hakikatin insan üzerindeki etkisinin başlangıcıdır. Bu yüzden, Hak ve hakikat “dışarıdan”! gelir; dönüşüm içeride gerçekleşir.

İçeride “tık = hiçbir hareket” yoksa iman nominaldir, ölüdür. Böyle bir insanın amel veya ahlâk açısından inanmayanlardan farkı yoktur; adı mü’min olsa veya inanıyorum dese bile.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

İMAN - AMEL İLİŞKİSİ

Vita Activa - Vita Contemplativa. Amel-Eylem Yaşamı - Düşünce Yaşamı. Pratik Yaşam - Teorik Yaşam. Esasında bu iki yaşam (= iman ile amel), birbirinden ayrıl/a/maz. Bu, ruh ile beden gibidir. İman, ameli; amel, imanı tamamlar. İman, amelin özü/çekirdeği; amel, imanın meyvesidir. Öz (= iman), “çürük” olursa; meyve (= amel) “bozuk” olur. Meyvenin tadı (= lezzeti), özden, özün gücünden (= imandan) gelir. Ruhu, bedenden (= bedeni, ruhtan) ayırırsak, “ölüm” gerçekleşir. Bedenin her eylemi, ruhun emri/eseridir. Ruhta, akıl (= düşünce), arzu/istek ve irade yüklüdür. Elma/nın özü (= çekirdeği), elma olmayı ister. Düşünce (= fikir) adamı ve eylem (= aksiyon) adamı kategorileri, insandaki iman (= düşünce) ile ameli (= eylemi) birbirinden ayırmanın = insanı ikiye bölmenin sonucudur. Bu, düşünce (= fikir) adamında eylemi; eylem (= aksiyon) adamında düşünceyi yok var saymaktır. Bu, bu çağın “uzmanlık hastalığının” bir ürünüdür. Eylem, eylem için yapılmaz; eylemin (= amelin) bir amacı/ereği olmalıdı...
Devamı

MÂÛN NE DİYOR?!.

“Yazıklar olsun o namaz kılanlara; ki onlar namazlarından gâfildirler.” (107/4-5.) Sûrede eleştirilen, namazın kendisi değil, namaz ile hayat arasındaki kopukluktur. Namazda : “Yalnız Sana kulluk ederim” (= iyyâke na‘budu); namazdan sonra : Allah’a isyan eden otoritelere, arzulara, korkulara itaat; namazı ve dini şekilsel olarak doğru, ama istikâmet ve öz/ruh olarak yalanlamış olmaktır. Bu okuma, Mâûn sûresinin ahlâkî ve toplumsal bağlamıyla birebir örtüşür. Yetimi itip kakma, Yoksulu gözetmeme, Gösteriş, Bu, din/ibadet ile hayat arasındaki yarılmadır. Namazlarından gâfildirler, ne demek?!. Bu ifade klasik olarak üç şekilde okunur : Namazın vakitlerini umursamıyorlar. Namazın ruhunu/şuurunu kaybetmişler. Namazın gereğini, gerektiği gibi hayata taşımıyorlar. Namaz kılanların çoğu, 1. maddeye duyarlı ama 2. ve 3. maddeyi ıskalıyor. = Namazda : Yâ Rabbî yalnız Sana kulluk (= itaat) ederim diyor, namaz bitince (normal hayatta) Allah’a isyan edenlere itaat ediyor. Namaz, itaatin merkezini i...
Devamı

KİP

Kip : Fiillerin zamana göre kullanımı. Felsefede kip, değişkenlik durumu. Vardı. Varmış. Var. Var olacak... gibi. Geçmiş. Şimdiki ve Gelecek zaman. Mış, masal formu. Bir varmış, bir yokmuş gibi. Bir zamanlar bir kral varmış; Kârun gibi bir zengin; Sokrat gibi bir âlim varmış...  Şimdi nerelerdelermiş?!. Onların da, bizim gibi, bir zamanlar bir “şimdileri” vardı. Biz de, gün gelecek “masal”! olacağız; bize de birileri “varmış” diyecek... zaman hepimizi tarih sahnesine çekecek. Sonra ne olacak?!. Kimilerine göre bişey olmayacak; kimilerine göre de herkes tekrar dirilecek ve yaptıklarından tek tek hesaba çekilecek. ... Şimdi bu hayat bize bir masal gibi = mış gibi (= oyun-oynaşmış gibi) geliyor; hayatı ciddiye almıyoruz, onu bir fırsat olarak değerlendirmiyoruz; 'ölüm, sonumuz olacak, bu hayatın keyfini çıkaralım', diyoruz.  Hayatı masal gibi görsek de, her masal mutlu sonla bitmiyor. Esasında hiçbir masal bitmiyor; çünkü zaman durmuyor, geçmişten geleceğe sürekli akıyor. Dün var...
Devamı