İFK HÂDİSESİ ÜZERİNDEN ÖRNEKLİĞİ BUGÜNE TAŞIMAK

#İfk #Örneklik #EnformasyonVirüsü #Dedikodu #Güven #LâİlâheİllâAllah # Muhammed'urRasûlüllah

İFK HÂDİSESİ ÜZERİNDEN ÖRNEKLİĞİ BUGÜNE TAŞIMAK

BU METİN NASIL OKUNMALI?!.

İfk Hâdisesi burada geçmişte kalmış bir vak’a olarak anlatılmıyor.

Bu metin bir tarih anlatısı üretmek için değil, insanın bilgi, duygu, ekonomi ve toplum içinde nasıl yönlendirildiğini göstermek için yazıldı.

Bu yüzden okuma biçimi belirleyicidir.

Eğer bu metin tarihte “ne olmuş?” diye okunursa, olay dışarıdan izlenir. Eğer “bu bugün nasıl çalışıyor?” diye okunursa, sistemin içine girilir; bu tür hadiseler bitmez, sadece formu değişir, özü ıskalanır.

Dolayısıyla asıl soru şudur : Ben bu mekanizmanın neresindeyim; taşıyan mı, izleyen mi, yoksa kıran mıyım?!.

ENFORMASYON VİRÜSÜNÜN DOĞASI

Enformasyon virüsü yalana benzemez. Şunu taşır :

• “Belki…”

• “Acaba…”

• “Duyduğuma göre…”

İfk’te dolaşan şey kesin bilgi değil, şüphe formunda üretilmiş bir anlatıydı.

Bugün de aynı yapı çalışıyor :

• Net olmayan şeyler,

• netmiş gibi yayılıyor.

• Çünkü şüphe, hakikatten çook daha hızlı dolaşıyor/yayılıyor.

TAŞIYICILAR, KÖTÜLER DEĞİL, SIRADAN İNSANLAR

Virüsün yayılması için kötü olmak gerekmez.

İfk’te de çekirdek bir üretici (kötü) vardı ama taşıyanlar sıradan insanlardı.

Bugün de bu tür haberleri :

• Paylaşan,

• İleten,

• Ben de duydum, diyenler bunu yapıyorlar. Dolayısıyla niyet değil, dolaşım belirleyici oluyor.

EKONOMİK KATMAN : BAĞIMLILIK VE TEŞVİK

İfk hadisesi öncesi Hz. Ebûbekir, akrabası Mistah ibn Üsâse’ye maddî destekte bulunuyordu. Üsâse bu işe “karışınca” Hz. Ebûbekir yardımı kesmek istedi.

Çünkü :

• Bağımlı olan kişi dışlanmamak; öteki de bağı kesmek ister.

• Çevrenin akışına uyma eğilimi artar.

• Anlatı, çıkarla kesişir...

• Dikkat ekonomisi enformasyonu ödüllendirir.

Yani doğru olan değil, daha çok yayılan kazanır.

PARAZİT : DEDİKODUNUN BİLGİYE YARIŞMASI

Virüs çıplak dolaşmaz. Yanına şu da eklenir :

• Yorum

• Îmâ ve

• Zan.

Ve bu artık bilgi değil, anlam yüklenmiş bir yönlendirme aracıdır.

EŞİK AŞIMI : HAKİKATİN KAYBI

Bir noktadan sonra soru değişir. Bu doğru mu? değil, bu ne anlama geliyor?!” diye sorulur. Yorum ve dedikodu, hakikatin yerini alır.

KIRILMA : GÜVENİN ÇÖKÜŞÜ

Virüsün nihâî hedefi bilgiyi değil, güveni yok etmektir.

İfk’te bu yaşandı. Bugün de aynı şey yaşanıyor.

Çünkü hakikat kaybolmadan önce güven kaybolur.

MÜDAHALE : EKONOMİNİN AHLÂKLA SINANMASI

Hz. Ebûbekir ile Mistah ibn Üsâse arasındaki gerilim şunu gösterir :

• Ekonomik ilişki baskıya dönüşebilir.

• Ama ahlâkî ilke bunu sınırlar.

Ekonomi hakikatin yerine geçmemelidir.

BUGÜN : SÜREKLİ İFK

Bu olay tekil bir olay değildir. Bugün de sürekli :

• Söylenti,

• Yorum,

• Linç ve

• Algı üretimi vardır.

ANA EKSEN : LÂ İLÂHE İLLÂLLAH, MUHAMMED’ÜR RASÛLÜLLAH

Bu modelin iki ucu var.

• Lâ ilâhe illâllah, sahte merkezleri düşürür.

• Muhammed’ür Rasûlüllah, doğru yürüyüşü gösterir.

Birisi/ilki olmadan yön; diğeri/ikincisi olmadan hayat yoktur.

TAŞIMA SORUNU : ASIL MERKEZ

İfk Hâdisesi bir olay değil, davranış modelidir. Bu yüzden mesele okumak değil, taşımaktır.

Hz. Muhammed’in örnekliği :

• Anlatılacak bir bilgi değil,

• Yaşanacak bir yöneliştir.

Eğer o örneklik bugüne taşınamazsa :

• Siyer, bilgi olur.

• Bilgi, anlatı olur.

• Anlatı, geçmiş olur.

SON CÜMLE

Efendimizin örnekliği, geçmişte kalmış bir hayat değil; bugünün içinde yeniden kurulması gereken bir yönelimdir.